فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ریگزارها به‌‌مجموعه‌‌ای از تپه‌‌های ماسه‌‌ای اطلاق می‌‌شود که در شکل و اندازه‌‌های مختلفی هستند. یکی از خصوصیات ریگزارها، دینامیک فعال آن‌‌ها است که به‌‌عنوان یک تهدید جدی برای نواحی سکونتگاهی و فعالیت‌‌های انسانی محسوب می‌‌شود. ریگزارهای استان سیستان و بلوچستان دارای تنوع مورفولوژی بالایی هستند و از نظر دینامیکی نیز وضعیت فعالی دارند، به همین دلیل در این پژوهش به بررسی وضعیت مورفولوژیکی و دینامیکی آن‌‌ها پرداخته شده است. این تحقیق بر مبنای روش‌‌های سنجش از دوری و اطلاعات آماری بوده است. در این تحقیق از تصاویر ماهواره‌‌ای و اطلاعات آماری مربوط به سرعت و جهت بادهای منطقه به‌‌عنوان مهم‌‌ترین داده‌‌های تحقیق استفاده شده است. همچنین نرم‌‌افزارهای ArcGIS و WRplot‌‌، مهم‌‌ترین ابزارهای تحقیق بوده است. در این تحقیق ابتدا به بررسی وضعیت مورفولوژیکی و دینامیکی تپه‌‌های ماسه‌‌ای پرداخته شده است و سپس ارتباط آن با سرعت و جهت بادهای منطقه و همچنین فعالیت‌‌های انسانی تحلیل شده است. نتایج این تحقیق نشان داده است که از مجموع 1068 کیلومترمربع ریگ سیستان، حدود 60 درصد از آن را تپه‌‌های ماسه‌‌ای عرضی ساده دربرگرفته است و با توجه به اینکه میانگین حرکت تپه‌‌های ماسه‌‌ای این ریگ بین 2 تا 90 متر (در طی سال‌‌های 2005 تا 2020) بوده است، بنابراین از نظر دینامیکی نیز دارای وضعیت فعالی است. همچنین نتایج آنالیز بادهای منطقه نشان داده است که در مناطق شمالی ریگ سیستان دارای بالاترین میانگین سرعت باد هستیم ولی به دلیل اینکه تپه‌‌های ماسه‌‌ای توسط فعالیت‌‌های انسانی ثبیت شده است، دارای کم‌‌ترین میزان حرکت بوده‌‌اند اما تپه-های ماسه‌‌ای مناطق جنوبی به دلیل پوشش‌‌گیاهی کم‌‌تر و نبود موانع ژئومورفولوژیکی، دارای حرکت بیش‌‌تری بوده‌‌اند.