مطالعه ی زمینه ایی عملکرد جوانان شهر یزد: کنشگر در کشاکش ساخت و برساخت فضای اجتماع
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه یزد
2 گروه تعاون و رفاه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
چکیده
توسعهی هر جامعهای بدون مشارکت اعضای آن امکانپذیر نخواهد بود. از طرفی این مشارکت بدون حمایت و پشتیبانی ساختار اجتماعی، عملی و موفق نخواهد گردید. لذا پژوهش حاضر، قصد دارد فرایند و نحوهی شکلگیری تعاملات روزمره و مشارکت اجتماعی جوانانِ شهر یزد را بازخوانی و نوع مراوده و عمق ارتباطات این افراد را در فضای شهری و محلهی مسکونی به تصویر کشد. از این جهت برای تشریح و تفسیر امر مزبور، مطالعهی کیفی مبنای این پژوهش قرار گرفت و روششناسی آن بر اساس رویکرد تفسیری پیکربندی و مبتنی بر پاسخگویی به سوالات و اهداف در طراحی روششناسی، نظریه زمینهای استفاده شد که با رویکرد عینیگرایی اشتراوس و کوربین، روایتها تحلیل گردید. جامعهی هدف پژوهش، جوانان شهر یزد بودند که 20 نفراز آنان به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و از طریق مصاحبهی عمیق، اطلاعات مورد نیاز اخذ گردید. مصاحبههای صورت گرفته حولِ دو مبحث اصلی فضای شهری و محلهای و چگونگی حضور مصاحبهشوندگان در هریک از این دو میدان بوده است. مبتنی بر نتایج تحقیق، فضای تعاملی در این دو عرصه، حاصلِ تلفیقی از صفات فردی مصاحبهشوندگان که رنگ و بویی از بیتفاوتی، بیمسئولیتی، عدم توجه به محیط اطراف و ... داشته و همچنین ویژگیهای ساختاری چون نقش مسلط و محاطکننده، فقدان انعطاف، بیتوجه به کنشگر و ... در شکلگیری و برساخت پدیده مرکزی پژوهش، نقش دوگانه و یکسانی را ایفا کردهاند. به دیگر سخن میتوان گفت نحوهی مشارکت و شکل حضور این افراد در فضای اجتماع نه تنها منتسب به صفات فردی آنها، بلکه تا حد قابل توجهی، ترجمان عملکرد ساختار جامعه و به نوعی بازنمای مناسبات عاملیت و ساختار و بازگو کنندهی رابطهی این دو بوده است. از این رو "انجماد اجتماعی" در جایگاه پدیده مرکزی پژوهش، حاصل فضای دوآلیتهی بیتفاوتی اعضای مشارکتکننده و یکهتازی ساختار جامعه، بوده است.
