ارزیابی تأثیر تغییر اقلیم بر منابع آب سطحی حوضه کارون و تولید برق‌آبی سد شهید عباسپور تحت سناریوهای RCP

نویسندگان

1 دانش آموخته دکترای آب و هواشناسی دانشگاه یزد، یزد ایران

2 استاد اقلیم شناسی دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی اقلیم شناسی دانشگاه یزد، یزد ایران

doi
10.22111/jneh.2025.50099.2076
چکیده

گرمایش جهانی ناشی از افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای در دهه‌های اخیر باعث تغییرات قابل‌توجهی در فراسنج‌های اقلیمی شده است که می‌تواند منابع آب سطحی و به‌تبع آن تولید انرژی برق‌آبی را تحت تأثیر قرار دهد. حوضه آبریز کارون به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع تأمین آب و تولید برق‌آبی در کشور، به‌واسطه وجود سدهای مخزنی بزرگ از اهمیت بالایی برخوردار است. در این پژوهش، تأثیر تغییر اقلیم بر منابع آب سطحی حوضه آبریز کارون و تولید برق‌آبی سد شهید عباسپور در دوره‌های آتی تحت سناریوهای انتشار RCPs ارزیابی شد. برای این منظور از شبکه عصبی مصنوعی (ANN) جهت مدل‌سازی و پیش‌‌نمایی داده‌های هیدرو-اقلیمی و تولید انرژی برق‌آبی استفاده گردید. نتایج شبیه‌سازی نشان داد که در دوره‌های آتی، میزان تولید انرژی برق‌آبی در محدوده  5/2 درصد افزایش تا 3/22 درصد کاهش نسبت به دوره پایه متغیر خواهد بود. همچنین، تحت سناریوی خوش‌بینانه(RCP2.6)،تغییرات انرژی برق‌آبی روند افزایشی غیرمعنی‌دار داشت، درحالی‌که تحت سناریوهای بدبینانه (RCP4.5 و RCP8.5)، کاهش معنی‌دار تولید انرژی برق‌آبی تأیید شد. این نتایج نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی می‌تواند اثرات منفی قابل‌توجهی بر منابع آب سطحی و تولید انرژی برق‌آبی در آینده داشته باشد و مدیریت منابع آب و برنامه‌ریزی بلندمدت در این زمینه ضروری است.