«مردم‌شناسی» یا «انسان‌شناسی»: ترادف، انتخاب و تضاد

نویسندگان

1 دانشجو کارشناسی ارشد

doi
چکیده

مقدمه این نوشته ابتدا به نیت توضیح کوتاهی در مقدمه‌ی رساله برای روشن کردن ابهام برخی واژه‌های متن آغاز شد که انگیزه‌ی کمی فراتر رفتن از ظاهرِ ساده‌ی موضوع، رفته‌رفته، موجب گسترش آن شد؛ به‌طوری که شاید فرمی مستقل برای عرضه گرفته باشد. حرف اضافه‌ی «یا» در تیتر بالا (که برای تأکید ایتالیک شده) همزمان سه معنی را می‌رساند: هم، به صورتی توصیفی، از «ترادف» عبارات دو طرفش خبر می‌هد و هم می‌تواند «انتخاب» یکی از آن‌ها را به صورت پرسش مطرح کند که کدام‌ یک از آن دو عنوان را برای نامیدن رشته‌ی دانشگاهیِ مورد نظرمان انتخاب می‌کنیم ــ این یا آن؟ و همچنین می‌تواند بر تمایزی ناشی از مفهوم «تضاد»، در این امکان انتخاب، دلالت کند: یا این/ یا آن. از این رو ما (من به کمک راهنمایی دیگران و منابعی که یافته‌ام) نیز، در ادامه، هم انگیزه‌ی انتخاب‌مان را توضیح می‌دهیم و هم به وضعیت حضور و رواج همزمان این دو عنوان در ادبیات علوم اجتماعی کنونی ایران و زبان فارسی، که نوعی ترادفِ زبانی، امکانِ انتخاب و تضاد را همزمان ترکیب و تحمیل می‌کند، اشاره می‌کنیم.