اصول راهبردی در راستای مدیریت میان رشته ای ها در " نظام دانشگاهی"

نویسندگان

1 دانشیار جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار مطالعات زنان، گروه مطالعات زنان، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22077/islah.2022.5056.1078
چکیده

امروزه در رویکردی جهانی، نظام‌های آموزشی و دانشگاهی، به سیستم توسعۀ علوم چندوجهی، پیچیده و میان­ رشته­ ای روی آورده­ اند. دانشگاه­های ایران نیز از این قاعده برکنار نیستند؛ به طوری که بهره­ مندی از دیدگاه مسئله­ محوری و چندبُعدی در آموزش و پژوهش دانشگاهی، امروزه در دستور کار آن­ها قرار گرفته و پیوند میان آموزش و صنعت از اهمیت زیادی برخوردار شده است؛ اما سؤال این است که آیا گفتمان میان­ رشته­ ای به واقع در دانشگاه­ ها، شکل گرفته است؟ موانع و چالش‌های شکل‌گیری و توسعۀ میان‌رشته‌ای­ ها در نظام دانشگاهی چیست؟ در این راستا با استفاده از روش کیفی (تکنیک تحلیل مضمون)، پرسش­ های نیمه­ ساخت مند و مصاحبه با خبرگان و بازیگران عرصۀ دانشگاهی، محققان و اساتید دانشگاهی، سپس کدگذاری چندمرحله­ ای متون 30 مصاحبۀ نیمه­ ساخت مند، 26 مقاله و 11 سخنرانی برآمده از کنفرانس ملی میان­ رشته­ ای­ ها، و تحلیل مضمونی آن­ها، در نهایت 120 مفهوم، 104 مقولۀ فرعی، 8 مقولۀ اصلی و یک مفهوم هسته­ ای استخراج و مشخص شد که هنوز گفتمان میان­ رشته­ ای در دانشگاه شکل نگرفته است. همچنین درمجموع، 11 دسته موانع میان­ رشته­ شدن نظام دانشگاهی استخراج شد که به موانع آموزشی و حرفه‌ای، موانع روان‌شناختی، موانع تعامل میان­ بخشی، موانع ساختاری، موانع اداری، موانع مالی، موانع اجتماعی فرهنگی و موانع مدیریتی، غلبۀ رشته‌های کلاسیک، موانع ناشی از بازیگران دانشگاهی و نبود بستر قانونی مناسب اشاره دارند. برای حل و رفع این موانع، 6 راهبرد و توصیۀ سیاستی مرتبط با هریک ارائه شد.

کلیدواژه‌ها