تصمیم‌گیری چند معیاره مبتنی بر GIS برای مدلسازی آسیب‌پذیری لرزه‌ای با استفاده از کمیت سنج های مفهومی OWA

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

2 استادیار گروه سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

doi
10.22111/jneh.2024.41473.1873
چکیده

زلزله یکی از مخرب‌ترین بلایایی است که خسارات زیادی به سازه‌ها و انسان وارد می‌کند. عوامل زیادی در آسیب‌پذیری مناطق شهری در برابر زلزله نقش دارند. در تهران وجود ساختمان قدیمی، تراکم بالای جمعیت، وجود گسل‌های متعدد، تغییرات سطح آب‌های زیرزمینی و نوع خاک سبب شده که این شهر به میزان قابل‌توجهی در برابر خطر زلزله آسیب‌پذیر باشد. به همین منظور در این مطالعه نقشه آسیب‌پذیری فیزیکی شهر تهران در برابر زلزله در دو سناریوی متفاوت (با در نظر گرفتن سطح آب زیرزمینی و بدون در نظر گرفتن سطح آب زیرزمینی) تهیه‌شده است. در این مطالعه از عملگر میانگین وزنی مرتب‌شده برای ارائه طیف گسترده‌ای از راه‌حل‌های بدبینانه تا خوش‌بینانه بر اساس تحلیل چند معیاره استفاده‌شده است و نتایج آن در سناریوی های مختلف ارائه‌شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد با در نظر گرفتن کمیت سنج مفهومی فازی "حداقل یکی" در سناریوی 6 پارامتری 67 درصد و در سناریوی 7 پارامتری 85 درصد ساختمان‌های سه منطقه 20 و 16 و 11 در کلاس « آسیب‌پذیری بسیار زیاد» طبقه‌بندی‌شده‌اند. مقایسه نتایج دو سناریو با توجه به متغیر بودن سطح آب‌های زیرزمینی نشان می‌دهد که در سناریوی 7 پارامتری (با در نظر گرفتن سطح آب زیرزمینی) تقریباً در تمام استراتژی‌های تصمیم‌گیری میزان آسیب‌پذیری از شمال به جنوب منطقه موردمطالعه افزایش‌یافته و مناطق موردمطالعه در کلاس آسیب‌پذیری زیاد و بسیار زیاد قرارگرفته‌اند.