بررسی پاسخ اقیانوس به کمفشار حارهای، مبتنی بر تغییرات دمای سطح دریا مطالعه موردی: کمفشار حاره ای نیوار در خلیج بنگال)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فیزیک دریا، گروه علوم غیرزیستی جوی و اقیانوسی، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
2 دانشیار، گروه علوم غیرزیستی جوی و اقیانوسی، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
3 دانشیار گروه فیزیک دریا، دانشکده علوم دریایی و محیطی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22111/jneh.2025.50002.2069چکیده
پدیدههای مختلفی میتوانند باعث تغییر در دمای سطح دریا شوند که از جمله آنها میتوان به ورود آبهای شیرین، باد، تابش خورشید، جریانهای اقیانوسی و تبخیر اشاره کرد. هدف از این مطالعه تعیین آنومالی دمای سطح دریا ناشی از عبور کمفشار حارهای است. طی روزهای 22 تا 27 نوامبر 2020 کمفشار حارهای نیوار در خلیج بنگال رخ داد. نیوار از یک منطقه کمفشار در خلیج بنگال سرچشمه گرفت. براساس گزارش سازمان هواشناسی هند و با استفاده از دادههای مربوط به پارامترهای دمای سطح دریا، مولفهی مداری باد و مولفهی نصفالنهاری باد از محصولات بازتحلیل ERA5 در تاریخ 21 تا 28 نوامبر 2020، به رصد کمفشار حارهای نیوار پرداخته شد. دادههای مذکور به صورت یک روز قبل، یک روز بعد و دوره زمانی رخداد نیوار، با گام زمانی سه ساعت و با قدرت تفکیک مکانی 0/25 درجه (تقریبا 30 کیلومتر) اخذ شدند. با توجه به اینکه دمای سطح دریا نقش مهمی در فرآیندهای اقیانوسی و تغییرات آب و هوایی دارد، تحلیلها نشان داد که با عبور کمفشار نیوار، دما نسبت به روز قبل یک درجه سلسیوس تغییر داشتهاست. ارائه یک چارچوب کلی برای ارزیابی پاسخ اقیانوس به تغییرات کمفشار، میتواند پایهای برای طراحی سامانههای اعلام هشدار و مدیریت بحران در مناطق ساحلی، از جمله سواحل جنوبی ایران باشد.