بررسی کارکرد نمایش فیلم در آموزش نوین متون ادبی؛ مطالعه موردی: آموزش شاهنامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی؛ گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند؛ ایران.

doi
10.22077/islah.2021.3941.1018
چکیده

تلفیق روش سنتی تدریس با شیوه­ های نوین مبتنی بر کاربرد فناوری دیداری و شنیداری،  افزون بر روان‌سازی فرآیند یادگیری و تعمیق آن، می ­تواند اهداف حیطه عاطفی را نیز برآورده سازد. پژوهش بینارشته­ ا­ی حاضر براساس «تلفیق» و«تعامل» حوزه­ های تعلیم و تربیت، روان­شناسی، سینما و ادبیات نوشته­ شده­ است که از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- پیمایشی است. جامعۀ آماری پژوهش شامل کلیۀ دانش­ آموزان پایۀ یازدهم دوره متوسطه دوم شهر تربت ­جام است که از این بین تعداد 60 نفر به روش نمونه­ گیری خوشه­ ای انتخاب شدند. ابزار اندازه­ گیری شامل نمایش  فیلم عروسکی «افسانه ماردوش» در تدریس درس «کاوه دادخواه» از کتاب فارسی پایه یازدهم و پرسشنامۀ محقق ­ساخته‌ است. پرسشنامه در سه حیطه تنظیم شده ­است: طبقه A  که یادگیری حیطه­ های شناختی و مهارتی در تدریس را می­ سنجند، طبقه B پرسش­ هایی که حیطه عاطفی و انگیزشی و الگوگیری را ارزیابی می کنند و طبقه C پرسش­ هایی که امکانات و توانایی ­های سمعی و بصری فیلم را در یادگیری مورد ارزشیابی قرار می‌دهند. نتایج به ­دست ­آمده نشان می ­دهد که در حیطه­ های شناختی و عاطفی، نمایش فیلم در تکمیل و ثبات یادگیری، آشنایی دانش‌آموزان با شاهنامه، رغبت آنان نسبت به کسب هویت ایرانی، الگوپذیری از شخصیت­ های شاهنامه و حس وطن­ دوستی تأثیر بالایی دارد. بیشترین تأثیردر علاقۀ دانش­ آموزان به استفاده از نام­ ها و واژه­ های اصیل ایرانی است و کمترین اقبال مربوط به جلوه­ های سمعی و بصری فیلم است.