مطالعه تطبیقی "شهر" در آرزوهای بزرگ چارلز دیکنز و تهران مخوف مرتضی مشفق کاظمی بر اساس نظریه فضای اجتماعی آنری لوفور

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استادیار ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22077/islah.2021.3958.1019
چکیده

بررسی‌‌ مکان‌ در ادبیات‌‌ داستانی‌‌ همواره‌ از مسائل حائز اهمیت در ارزیابی‌های‌ ادبی بوده­ است. این‌ دغدغه‌‌ از زمان‌ ارسطو ‌مطرح‌ بوده‌ و امروزه‌ نیز مهم‌تر و مبسوط‌ تر شده ­است. در مطالعات فضای ادبی، همیشه نام چارلز دیکنز در مقام‌ رمان‌نویسی آگاه به کارکرد شهر می‌‌درخشد. به‌طور خاص، در رمان‌ آرزوهای بزرگ، دقت‌ به شهر و مدرنیته و بازگویی مشکلات اجتماعی زمانه، در قالب داستانی عاشقانه، موضوع این رمان را بسیار نزدیک به‌ تهران مخوف مشفق کاظمی می‌سازد. پس از اثبات میان‌رشته‌ ای­ بودن ادبیات تطبیقی از اصل و اساس چه در نظریه و چه در کاربرد، این مقاله با رویکرد تطبیقی، انتقادات اجتماعی و فرهنگی ای را نمایان می‌کند که این دو اثر به شهر و شهرنشینی در دوران زندگی پرسرعت مدرنیته وارد می‌سازند. اهمیت این مقاله، افزون بر معاصربودن دغدغه­ پژوهش‌ در حوزۀ فضای ادبی، ارائه­ درکی بهتر از تاریخ شهری و بافت اجتماعی رمان‌های برگزیده است که به زمان حاضر نیز بسط داده می‌شود.