کاربست هستی‌شناسی‌ها در بازیابی اطلاعات مجموعه‌های دیجیتالی، با تأکید بر تصاویر

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22054/jks.2021.64002.1477
چکیده

هدف این پژوهش، کاربست هستی‌شناسی‌­ها در بازیابی اطلاعات مجموعه‌های دیجیتالی، با تأکید بر تصاویر بود. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و به روش کتابخانه‌­ای و مرور نظام‌­مند منابع با رویکرد تحلیلی انجام گرفته است. با استفاده از این روش، منابع حول محور پژوهش، جمع‌­آوری و برای بررسی دقیق‌تر گزینش شده و در نهایت منابع بر اساس دستورالعمل مشخص و نظام­‌مندی، مرور شدند. در این روش،  همه پژوهش‌های انجام شده در حوزه هستی شناسی و تأثیر آن در بازیابی تصاویر بررسی شد. یافته­‌های پژوهش نشان داد که روش‌های بازیابی تصویر، با عنایت به پیشینه­‌های صورت گرفته شامل: بازیابی تصویر مبتنی بر متن، بازیابی تصویر مبتنی بر محتوا، بازیابی تصاویر مدل ترکیبی و بازیابی معنایی (مفهومی) تصاویر هستند که از طرح‌­های بازخورد مرتبط، برای بهبود عملکرد و همچنین دقت فرآیند بازیابی تصویر استفاده کرده‌­اند. اکثر پژوهش­‌های بررسی شده بر ضرورت بکارگیری هستی­‌شناسی­‌ها در مجموعه‌­های دیجیتال، تأکید کرده بود. بنابراین، در شرایط کنونی که به سوی وب معنایی در حرکت هستیم، به منظور سازماندهی تصاویر دیجیتالی که خود با مشکلات گوناگون ساختاری و زبانی همچون چندمعنایی‌­ها، رفع ابهامات، شبهات و استعاره‌­های انسانی برای ماشین، بکارگیری هستی­‌شناسی‌­ها جهت بهبود دسترس‌­پذیری و دقت بازیابی، بسیار مؤثر است.