فلسفه فقه و مسائل پیش‌روی آن

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشگاه شهید مطهری

doi
چکیده

فلسفة فقه از جمله شاخه‌های فلسفة مضاف است که در آن، فقه به‌معنای علم به احکام شرعی از ادلة تفصیلی آنها از منظر بیرونی و روی‌آورد معرفت درجة دوم، توصیف و تحلیل نظری می‌شود. تحلیل نظری فقه به عنوان علمی که در فرهنگ، تاریخ و تمدن اسلامی تحقق یافته است به نظریة کلی دربارة آن می‌انجامد. به نظریة کلی در زمینة فقه با قطع نظر از مذاهب یا باب خاص یا مقطع تاریخی معین، فلسفة فقه گفته می‌شود. در فلسفة فقه، ماهیت فقه تبیین و گونه های گزاره‌های فقهی توصیف می‌گردد و از منظر روش شناسانه، کارآمدی منطق فقه، سنجیده و مبنای فقه بدست داده می‌شود و جایگاه منابع استکشاف حکم شرعی تبیین می‌گردد. نسبت و رابطة فقه با علوم دیگر، ارائه و نحوة تأثیرپذیری فقیه در تولید معارف فقهی از علوم و معارف انسانی و تجربی، تحلیل و تبیین می‌گردد مباحث یادشده و دیگر مباحث، هریک متضمن مسئله‌ای مهم در زمینة فلسفة فقه است طرح مسائل فلسفة فقه به نگـرشی کلـی و جامـع نسبـت به فقه می‌انجامد به‌نحوی که در مطالعات درون فقهی فقیه مؤثر می‌افتد.