فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جوامع انسانی در طول تاریخ کماکان با مخاطرات روبرو بوده و همواره اثرات زیان باری را متحمل شده اند. مخاطرات محیطی نه تنها به لحاظ تعداد، بلکه با افزایش تنوع و میزان خسارات به ویژه در نواحی مستعد در حال وقوع اند. ارتباط نزدیک با محیط، محرومیت، عدم آگاهی و آمادگی موجب افزایش آسیب پذیر شدن نواحی ساحلی می شود. با این وجود پدیده‌‌هایی اجتناب ناپذیر بوده و تنها راه مقابله با آن، مدیریت آنها است. یکی از رویکردهای رویارویی با مخاطرات و بحران‌‌های محیطی، تاب‌‌آوری است. بندر ماهشهر با قرارگیری در معرض انواع مختلف مخاطرات، در شرایط آسیب‌‌پذیری بالایی قرار دارد و سنجش میزان تاب‌‌آوری آن ضرورت دارد. هدف از این پژوهش، تحلیل تاب‌‌آوری در برابر مخاطرات محیطی در مناطق 5 گانه بندرماهشهر است. پژوهش حاضر کاربردی و از لحاظ روش شناسی توصیفی-تحلیلی است. ابزار مورداستفاده، ترکیبی از پرسشنامه محقق ساخته است. پرسشنامه‌ها در پنج منطقه بندر ماهشهر توزیع و تکمیل شد. برای تحلیل رابطه عوامل مؤثر بر تاب‌‌آوری از آزمون‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی استفاده شده است. برای گویه‌های توصیفی از روش‌های آماری مد، میانه، میانگین، واریانس، چولگی و کشیدگی بهره گرفته شده است و برای وزن‌دهی و مشخص کـردن عوامـل تأثیرگـذار بـر تاب‌‌آوری، از روش‌هـای تصمیم گیری چندمعیاره (مدل سلسه مراتبی فازی) و رتبه‌بندی وضعیت شاخص‌های تاب‌‌آوری در مناطق پنج‌گانه بندر ماهشهر از روش واسپاس استفاده شده است. نتایج وضعیت کلی تاب‌‌آوری در محدوده مورد مطالعه، که تابعی از شاخص‌ها و متغیرهای تشکیل دهنده آن است، نشان داد میانگین حاصل شده پایین‌‌تر از حد متوسط قرار دارد. دلیل اصلی وضعیت نامناسب تاب‌‌آوری در محدوده مورد مطالعه را می‌توان به ضعف برخورداری از شاخص‌های اقتصادی و کالبدی نسبت داد. براساس وزن‌دهی شاخص اقتصادی در رتبه اول قرار گرفت که تأثیر مستقیم با تاب‌‌آوری دارد. رتبه‌بندی مناطق نشان داد که منطقه 3 وضعیت بهتری نسبت به سایر مناطق دارد.