فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این پژوهش واکاوی ارتباط و پیوند میان تغییرات ضخامت جو با شمار روزهای برف ­پوشان در ایران است. برای این منظور داده‌‌های مقادیر ارتفاع ژئوپتانسیل ترازهای 850، 700، 600 و 500 هکتوپاسکال از پایگاه (ECMWF) به ­صورت روزانه و در تفکیک مکانی 25/0 × 25/0 درجه‌‌ی طول و عرض جغرافیایی برای بازه‌ی زمانی 1399-1379 دریافت گردید. مقادیر ضخامت جو متغیّری است که نماینده‌ی دمای لایه‌ی هواست و هرچه مقادیر ضخامت جو کم‌تر باشد نشان‌دهنده‌ی این مسئله است که دمای لایه‌ی هوا نیز سردتر است و هرچه مقادیر ضخامت جو نیز بیشتر باشد دمای لایه‌ی هوا نیز گرم‌تر است. همچنین داده‌‌های پوشش برف سنجنده‌‌ی مودیس تررا و مودیس آکوا به­ صورت روزانه برای دوره‌ی زمانی 1399-1379 و در تفکیک مکانی500 × 500 متر از تارنمای ناسا برداشت شد. با توجه به عدم تفکیکِ مکانیِ یکسان داده‌های ضخامت جو و پوشش برف به کمک عملیات‌های برنامه‌نویسی و روش نزدیک‌ترین همسایه، تفکیک مکانی داده‌های پوشش برف به 25/0 × 25/0 درجه‌ی طول و عرض جغرافیایی تبدیل شد. یافته‌‌ها نشان می‌‌دهد بیشترین مقادیر ضریب همبستگی در فصل زمستان قابل مشاهده است، به ­گونه‌‌ای که در بخش‌های زیادی از ارتفاعات در ایران مقادیر ضریب همبستگی معنادار به کم‌تر از 7/0- نیز می‌رسد و گویای این مسئله است که هرچه مقادیر ضخامت جو کمتر باشد شمار روزهای برف پوشان نیز بیشتر خواهد بود. همچنین در فصول بهار و پاییز شمار یاخته‌‌هایی که دارای همبستگی معنادار هستند نسبت به فصل زمستان کمتر است که این مسئله به سبب کمتر بودن تعداد روزهای برف پوشان در مقایسه با فصل زمستان است. با توجه به افزایش مقادیر ضخامت جو طی سال‌‌های گذشته در نیم­کره‌‌ی شمالی و ایران که به نوعی بازتاب‌دهنده‌‌ی افزایش دما در لایه‌‌های جو است، این مسئله می‌‌تواند برای پایداری انباره‌‌های برفی به ­ویژه در ارتفاعات تهدیدی جدی به ­حساب آید.