فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آتش‌سوزی یکی از عوامل تهدیدکننده جنگل‌ها و مراتع ایران به‌شمار می‌رود. سالانه هزاران هکتار از جنگل‌ها و مراتع زاگرس طعمه حریق می‌شوند. طی سال‌های اخیر بخش وسیعی از جنگل‌ها و مراتع استان کهگیلویه و بویراحمد در اثر آتش‌سوزی از بین رفته است. تحقیق حاضر به‌منظور بررسی نقش تغییرات پارامترهای اقلیمی در وقوع آتش‌سوزی‌های جنگل‌ها و مراتع این استان انجام شد. برای این منظور هم رابطه زمانی و هم رابطه مکانی بین متغیرهای اقلیمی و آتش‌سوزی بررسی شد. داده‌های متغیرهای اقلیمی (1400-1385) از سازمان هواشناسی ایران و داده‌های آتش‌سوزی (تعداد،‌ وسعت و موقعیت مکانی) در دوره 1400-1385 از اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کهگیلویه و بویراحمد به‌دست آمدند. رابطه بین متغیرهای اقلیمی و آتش‌سوزی طی زمان موردمطالعه، براساس ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل‌های رگرسیونی حاصل شد. پس از تهیه نقشه موقعیت آتش‌سوزی‌ها و نقشه‌های پارامترهای اقلیمی با روش‌های درون‌یابی، رابطه مکانی بین متغیرهای اقلیمی و وقوع حریق با روش رگرسیون لجستیک به‌دست آمد. مدل‌سازی احتمال خطر وقوع آتش‌سوزی، با استفاده از 70 درصد موقعیت آتش‌سوزی‌ها و روش رگرسیون لجستیک انجام شد. به‌منظور ارزیابی کارایی روش رگرسیون لجستیک از 30 درصد موقعیت آتش‌سوزی‌ها و روش سطح زیرمنحنی (AUC) استفاده شد. برای ارزیابی صحت نقشه احتمال خطر وقوع آتش‌سوزی از ماتریس خطا و شاخص صحت کلی استفاده شد. نتایج رابطه زمانی نشان داد که تعداد آتش‌سوزی رابطه معنی‌داری با میانگین سرعت باد فصلی داشت. نتایج رابطه مکانی نشان داد که میانگین درجه‌حرارت فصلی مهمترین متغیر در وقوع آتش‌سوزی بود. نتایج ارزیابی کارایی و صحت‌سنجی روش رگرسیون لجستیک و نقشه احتمال خطر آتش‌سوزی نشان داد که این روش با سطح زیرمنحنی 0.95 و صحت کلی 92.7 درصد، دقت مطلوبی در شناسایی مناطق خطر آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع استان کهگیلویه و بویراحمد داشته است. نتایج این تحقیق در مدیریت، نظارت و پیش‌بینی آتش‌سوزی در عرصه‌های منابع طبیعی استان بسیار کاربردی است.