فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر آسیب‌‌پذیری لرزه‌‌ای مناطق شمالی شهر تبریز (مناطق 1، 5 و 10) مورد ارزیابی قرار گرفته است. ارزیابی آسیب‌‌پذیری لرزه‌‌ای در طی پنج مرحله شامل: ارزیابی مکانی معیارهای موثر بر آسیب‌‌پذیری، فازی‌‌سازی معیارهای ارزیابی، استخراج وزن معیارها با استفاده از مدل AHP، روی‌‌هم‌‌گذاری و ترکیب معیارها و در نهایت محاسبه ضریب آسیب‌‌پذیری لرزه‌‌ای شهر به انجام رسید. نتایج حاصل از مدل AHP نشان داد که معیارهای فاصله از گسل و تراکم مسکونی هر دو با ضریب وزنی 229/0 و معیار تراکم جمعیت با ضریب وزنی 162/0 مهم‌‌ترین معیارهای موثر بر آسیب‌‌پذیری لرزه‌‌ای مناطق شمالی شهر تبریز می‌‌باشند. پهنه‌‌بندی آسیب‌‌پذیری لرزه‌‌ای نشان داد که تقریبا تمامی مناطق شمالی شهر نسبت به مخاطره زلزله از آسیب‌‌پذیری بالا تا بسیار بالایی برخوردارند. در حالت تطبیقی بالغ بر 6/16 درصد از فضاهای شهری مناطق مطالعاتی در کلاس با آسیب‌‌پذیری لرزه‌‌ای زیاد و 6/5 درصد در کلاس با آسیب‌‌پذیری لرزه‌‌ای بسیار زیاد واقع شده‌‌اند. این فضاها عمدتا شامل کاربری‌‌های مسکونی واقع در محلات غربی منطقه 1 و محلات مرکزی منطقه 10 می‌‌باشند. بر اساس ضریب آسیب‌‌پذیری لرزه‌‌ای برای زلزله‌‌ای با شدت 10 مرکالی حجم تخریب در این محلات بین 65 تا 100 درصد خواهد بود. از دلایل آسیب‌‌پذیری لرزه‌‌ای بسیار بالای بخش‌‌های غربی منطقه 1 و بخش‌‌های مرکزی منطقه 10 می‌‌توان به مجاورت با گسل بزرگ تبریز، تراکم بالای جمعیتی و مسکونی، فقدان یا محدودیت شدید فضاهای باز شهری، ریزدانه ‌‌بودن بخش قابل توجهی از ساختمان‌‌ها، وجود بافت فرسوده و حاشیه‌‌نشینی اشاره نمود.