مقایسه روش‏های مختلف پیش ‏بینی روند انتشار گازهای گلخانه ‏ای از بخش کشاورزی ایران

نویسندگان

1 دانش‏آموخته، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت

3 استاد، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

4 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

5 دانشیار، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22111/jneh.2023.46339.1980
چکیده

انتشار گازهای گلخانه‏ ای عامل اصلی گرمایش زمین و مسائل زیست محیطی است. بخش کشاورزی یکی از منابع عمده انتشار است، به‏ طوری‏که یک سوم انتشار گازهای گلخانه ‏ای در جهان مربوط به سیستم‏های کشاورزی می‏باشد. امروزه، پیش‌‌بینی یک ابزار مهم برنامه‏ ریزی برای سیاست‏گذاران به‏ شمار می‌‌رود. پیش‏ بینی میزان انتشار گازهای گلخانه ‏ای می‏ تواند تصویری از آینده را برای سیاست‏گذاران، نمایان و آن‏ها را در اتخاذ تصمیم‏های راهبردی یاری نماید. روش‏های متنوعی برای پیش‌‌بینی متغیرها وجود دارد. هدف این مطالعه، مقایسه روش‏های پیش‏بینی و روند انتشار مهم‏ترین گازهای گلخانه‌‌ای (متان، دی‏اکسیدکربن و اکسیدنیتروژن) از بخش کشاورزی ایران است. آمار و اطلاعات لازم به‏ صورت سالانه برای دوره زمانی 2019-1990 از سایت سازمان خوار و بار کشاورزی ملل متحد، بانک جهانی و ترازنامه انرژی وزارت نیرو، جمع ‏آوری و به ‏منظور پیش‏بینی متغیرها از روش‌‌های تک متغیره‏ الگوی خودتوضیح جمعی میانگین متحرک (آریما)، هموارسازی نمایی منفرد با روند، هموارسازی نمایی دوگانه با روند، الگوریتم هالت-وینترز ضربی و الگوریتم هالت-وینترز تجمعی و روش چند متغیره‌‌ خودرگرسیون برداری استفاده شد. بر اساس یافته‌‌های تحقیق، روش‏های هالت-وینترز تجمعی، شبکه عصبی مصنوعی و هموارسازی نمایی منفرد با روند بهترین پیش‌‌بینی را به ‏ترتیب برای گاز متان، دی‏اکسیدکربن و اکسید‏نیتروژن ارائه دادند. نتایج نشان داد که روند انتشار گازهای متان و اکسید‏نیتروژن، نزولی و میزان انتشار گاز دی‏اکسیدکربن، صعودی خواهد بود. نتایج می‏تواند در پیش‏بینی انتشار گازهای گلخانه‏ ای در بخش کشاورزی و به ‏تبع آن اعمال سیاست‏های مناسب راهگشا باشد.