بررسی رابطۀ معنویت و احساس شرم و گناه

نویسندگان

1 دانشیار دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شیراز

2 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی؛ دبیر آموزش و پرورش فارس

doi
چکیده

هدف: با توجه به ارتباط معنویت با اخلاق، هدف این پژوهش، پیش‌بینی هیجانات اخلاقی بر اساس ابعاد معنویت بود. روش: روش این پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود. شرکت‌کنندگان پژوهش 388 دانشجوی دختر (228) و پسر (160) مقطع کارشناسی دانشگاه شیراز بودند که به شیوۀ خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات، از دو مقیاس معنویت فراگیر میوز- بورک و مقیاس آمادگی شرم و گناه کوهن، وولف، پانتر و اینسکو استفاده شد. برای تعیین پایایی پرسشنامه‌ها از روش آلفای کرونباخ و برای احراز روایی مقیاسها از روش تحلیل عوامل استفاده شد. شواهد، مؤیّد پایایی و روایی مطلوب مقیاس‌ها بود. یافته‌ها: از میان ابعاد معنویت، بُعد پیوند با دیگران، پیش‌بینی‌کنندة معنادار و منفی هیجان شرم بود. ابعاد تعالی، احساس معنا و هدفمندی و آرامش درونی، پیش‌بینی‌کننده‌های احساس شرم نبودند. در مورد احساس گناه، بُعد تعالی، پیوند با دیگران و احساس معنا و هدفمندی به صورت مثبت و معنادار و بُعد آرامش درونی به شکل منفی و معنادار، پیش‌بینی‌کننده‌های احساس گناه بودند. نتیجه‌گیری: در مجموع نتایج حاکی از آن بود که معنویت، احساس گناه را به صورت مثبت و احساس شرم را به صورت منفی پیش‌بینی می‌کند.