تأثیر روش تدریس افسانهزدایی علمی بر مهارتهای فراشناختی دانشآموزان دوره ابتدایی
نویسندگان
1 استاد روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 دانشیار تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.30465/fabak.2026.10070چکیده
هدف پژوهش حاضر تعیین تأثیر تدریس افسانهزدایی علمی بر مهارتهای فراشناختی دانشآموزان مقطع ابتدایی بود. این پژوهش با روش نیمه آزمایشی از نوع طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه انجام پذیرفت. جامعه آماری شامل کلیۀ دانشآموزان مقطع ابتدایی شهرستان اسکو در استان استان آذربایجان شرقی در سال تحصیلی 1401-1400 بود. نمونهای به حجم 48 نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. پرسشنامه فراشناخت حالتی دانشآموزان (SMI) اونیل و عابدی (1996) بهعنوان پیشآزمون توسط هر دو گروه تکمیل شد. روش تدریس افسانهزدایی علمی در درس فارسی به مدت 8 جلسه آموزشی هر یک 30 دقیقه اجرا شد. تجزیه و تحلیل دادهها به روش تحلیل کوواریانس تک متغیری با رعایت پیشفرضها به کمک نرمافزار SPSS-24 انجام شد. تحلیل دادهها بر اساس تحلیل کوواریانس نشان داد، روش تدریس افسانهزدایی علمی بر مهارت فراشناختی تأثیر معنیدار دارد (001/0>P). همچنین اثربخشی روش تدریس افسانهزدایی علمی بر مؤلفههای آگاهی فراشناختی، راهبردهای شناختی، برنامهریزی و بررسی خود (فراشناختی) نیز مورد تأیید قرار گرفت (001/0>P). با توجه به اثربخشی افسانهزدایی علمی در افزایش مهارت فراشناختی اجرای آن بهعنوان یکی از رویکردهای روش یادگیری مبتنی بر مسئله در مدارس توصیه گردید.