تأثیر روش تدریس افسانه‎زدایی علمی بر مهارت‎های فراشناختی دانش‎آموزان دوره ابتدایی

نویسندگان

1 استاد روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشیار تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.30465/fabak.2026.10070
چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین تأثیر تدریس افسانه‎زدایی علمی بر مهارت‎های فراشناختی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی بود. این پژوهش با روش نیمه آزمایشی از نوع طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه انجام پذیرفت. جامعه آماری شامل کلیۀ دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهرستان اسکو در استان استان آذربایجان شرقی در سال تحصیلی 1401-1400 بود. نمونه‎ای به حجم 48 نفر به روش نمونه‎گیری در دسترس انتخاب شدند. پرسشنامه فراشناخت حالتی دانش‌آموزان (SMI) اونیل و عابدی (1996) به‌عنوان پیش‌آزمون توسط هر دو گروه تکمیل شد. روش تدریس افسانه‎زدایی علمی در درس فارسی به مدت 8 جلسه آموزشی هر یک 30 دقیقه اجرا شد. تجزیه و تحلیل داده‎ها به روش تحلیل کوواریانس تک متغیری با رعایت پیش‎فرض‎ها به کمک نرم‌افزار SPSS-24 انجام شد. تحلیل داده‎ها بر اساس تحلیل کوواریانس نشان داد، روش تدریس افسانه‎زدایی علمی بر مهارت فراشناختی تأثیر معنی‎دار دارد (001/0>P). همچنین اثربخشی روش تدریس افسانه‎زدایی علمی بر مؤلفه‌های آگاهی فراشناختی، راهبردهای شناختی، برنامه‌ریزی و بررسی خود (فراشناختی) نیز مورد تأیید قرار گرفت (001/0>P). با توجه به اثربخشی افسانه‎زدایی علمی در افزایش مهارت فراشناختی اجرای آن به‌عنوان یکی از رویکردهای روش یادگیری مبتنی بر مسئله در مدارس توصیه گردید.