فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مبارزات مردم هند علیه انگلستان به صورت‌های گوناگونی شکل گرفت. یکی از اقدامات مسلمانان هند برای جلوگیری از تهاجم فرهنگی استعمار، پایه‌گذاری مدارس دینی بود. هدف این نوشتار آشنایی با چگونگی تأسیس مدرسه ی دیوبند و تأثیر آن در بلوچستان ایران است. در این مقاله با استفاده از روش «توصیفی- تحلیلی» و با استفاده از منابع دست‌ اول به زبان‌های اردو، عربی و فارسی تلاش گردیده است سایه‌روشنی از زمینه‌‌های تاریخی شکل گیری مکتب فکری دیوبندی ترسیم گردد. دوره ی تاریخی مورد نظر از اوایل قرن نوزدهم میلادی تا دهه‌های اخیر است.پرسش این است که آیا  مدارس دینی بلوچستان از تفکر دیوبندی در هندوستان تأثیر پذیرفته است و پیشگامان تأسیس مدارس دیوبندی در بلوچستان چه اقداماتی در این زمینه انجام داده‌اند؟ چنین فرض می‌شود که انجام اصلاحات آموزشی در بلوچستان تحت تأثیر تفکرات دیوبندی در هندوستان شکل گرفته و این روند تاکنون تداوم یافته است. این بررسی نشان داد که شاگردان بلوچ ایرانی که در مدرسه دیوبندی هند تحصیل کرده بودند، پس از  بازگشت تحوّلاتی در مدارس دینی وجریان‌های فکری بلوچستان ایران به وجود آوردند  و  جماعت‌های تبلیغی کنونی با الهام از الگوی دارالعلوم دیوبندی به فعالیت می‌پردازند.