مقایسه تأثیر فرزندپروری مثبت و مربیگری هیجانی بر بهزیستی روانشناختی و استرس والدگری مادران
نویسندگان
1 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 استاد گروه مشاوره، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران .
3 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، تهران، ایران.
4 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
5 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
10.30465/fabak.2026.10394چکیده
پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر فرزندپروری مثبت و مربیگری هیجانی بر بهزیستی و استرس والدگری مادران دارای کودکان ناتوان ذهنی به روش شبهآزمایشی اجرا شد. جامعه آماری مادران دارای کودکان ناتوان ذهنی 7 تا 12 ساله شهر تهران در سال تحصیلی 1402-1403 بود که با روش نمونهگیری در دسترس از مدارس دخترانه استثنایی تهران، 18 مادر انتخاب و در دو گروه آزمایشی با انتساب تصادفی، برنامههای آموزشی فرزندپروری مثبت براساس مدل یادگیری اجتماعی و مربیگری هیجانی مبتنی بر فلسفه فراهیجانی، در 8 هفته 90 دقیقهای دریافت کردند. گردآوری دادهها با پرسشنامههای بهزیستی روانشناختی ریف (2004) و استرس والدگری آبیدین (1995) در سه مرحله پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری یکماهه بود. روایی و پایایی پرسشنامهها و روایی محتوایی برنامههای آموزشی مورد تأیید قرار گرفتند. روش تحلیل واریانس آمیخته با نرمافزار 26- spss نشان داد که دو روش آموزشی تفاوت معنیداری در افزایش بهزیستی روانشناختی ((p = .048 و کاهش استرس والدگری (p < .001) داشتند، اما فرزندپروری مثبت در بهبود بهزیستی روانشناختی و کاهش استرس والدگری مادران دارای کودکان ناتوان ذهنی مؤثرتر بود. این یافتهها نشان میدهند که برای کاهش مشکلات روانشناختی و عاطفی این مادران از این آموزشها بهویژه فرزندپروری مثبت و یا ادغام آنها میتوان استفاده کرد.