مقایسه تأثیر فرزندپروری مثبت و مربی‌گری هیجانی بر بهزیستی روان‌شناختی و استرس والدگری مادران

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استاد گروه مشاوره، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران .

3 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

5 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

doi
10.30465/fabak.2026.10394
چکیده

پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر فرزندپروری مثبت و مربی­گری هیجانی بر بهزیستی و استرس والدگری مادران دارای کودکان ناتوان ذهنی به روش شبه­آزمایشی اجرا شد. جامعه آماری مادران دارای کودکان ناتوان ذهنی 7 تا 12 ساله شهر تهران در سال تحصیلی 1402-1403 بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس از مدارس دخترانه استثنایی تهران،  18 مادر انتخاب و در دو گروه آزمایشی با انتساب تصادفی، برنامه­های آموزشی فرزندپروری مثبت براساس مدل یادگیری اجتماعی و مربی­گری هیجانی مبتنی بر فلسفه فراهیجانی، در 8 هفته 90 دقیقه­ای دریافت کردند. گردآوری داده­ها با پرسشنامه­های بهزیستی روان‌شناختی ریف (2004) و استرس والدگری آبیدین (1995) در سه مرحله پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری یک‌ماهه بود. روایی و پایایی پرسشنامه‌ها و روایی محتوایی برنامه‌های آموزشی مورد تأیید قرار گرفتند. روش تحلیل واریانس آمیخته با نرم­افزار 26- spss  نشان داد که دو روش آموزشی تفاوت معنی‌داری در افزایش بهزیستی روان‌شناختی ((p = .048 و کاهش استرس والدگری (p < .001) داشتند، اما فرزندپروری مثبت در بهبود بهزیستی روان­شناختی و کاهش استرس والدگری مادران دارای کودکان ناتوان ذهنی مؤثرتر بود. این یافته­ها نشان می­دهند که برای کاهش مشکلات روان­شناختی و عاطفی این مادران از این آموزش­ها به­ویژه فرزندپروری مثبت و یا ادغام آنها می­توان استفاده کرد.