اثربخشی آموزش فلسفه بر قضاوت‌اخلاقی و مهارت‌های اجتماعی دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر ایلام

نویسندگان

1 استادیار روان‌شناسی تربیتی، موسسه آموزش عالی باختر ایلام، ایلام، ایران

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی،تهران،ایران.

doi
10.30465/fabak.2026.10335
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش فلسفه بر قضاوت‌اخلاقی و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان دختر متوسطه اول انجام شد. روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون_پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی آماری کلیه دانش‌آموزان دختر متوسطه اول شهر ایلام در سال تحصیلی 1401-1400 بودند (4200N=). نمونه 30نفر از دانش‌آموزان بودند که به صورت نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب‌شدند. ابتدا از دو منطقه آموزش و پرورش شهر ایلام یک منطقه و از بین مدارس دخترانه متوسطه اول یک مدرسه و از بین دانش‌آموزان، 30 نفر به صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش 11جلسه تحت آموزش فلسفه قرارگرفتند و گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکردند. برای اندازه‌گیری متغیرها‌ از پرسشنامه مهارت‌های‌اجتماعی ماتسون (1983) و پرسشنامه قضاوت دورگانداسینها و میراوارما (1998) استفاده شد. جهت تحلیل داده‌ها از کوواریانس چندمتغیره و یک‌متغیره استفاده‌شد. یافته‌ها نشان داد آموزش فلسفه بر بهبود قضاوت‌اخلاقی (353/35=F و 001/0=p) و مهارت‌های اجتماعی (مهارت‌های اجتماعی مناسب 883/84=F و 001/0=p، رفتارهای غیراجتماعی 017/63=F و 001/0=p، پرخاشگری 375/105=F و 001/0=p، برتری‌طلبی 073/38=F و 001/0=p و رابطه با همسالان 369/85=F و 001/0=p) مؤثر بوده‌است (05/0>p). نتیجه‌گیری می‌شود، از برنامه فلسفه می‌توان به‌منظور بهبود قضاوت‌اخلاقی و بالابردن مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان به‌عنوان یک روش مداخله‌ای مؤثر استفاده کرد.