فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش حاضر ارزیابی شیوه های خاک‌ورزی و کوددهی گیاه کنجد با تاثیرپذیری شرایط تنش کم‌آبی در سال های (1401-1402) انجام شده است. آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتورها اصلی شامل سه روش خاک‌ورزی (بدون خاک‌ورزی، کم‌خاک‌ورزی و خاک‌ورزی مرسوم)، فاکتور فرعی دو سطح آبیاری (نرمال و کم‌آبیاری) و فاکتور فرعی چهار روش کوددهی (بدون کود، کود نیتروژن، ورمی‌کمپوست و تلفیق نیتروژن و ورمی‌کمپوست) بود. نتایج نشان داد که واکنش صفات به تنش کم‌آبی در ترکیب‌های مختلف کود و خاک‌ورزی متفاوت بود. در سال 1401، کاهش عملکرد دانه در تیمارهای مختلف بین 14.3% (کم‌خاک‌ورزی با کود تلفیقی نیتروژن و ورمی‌کمپوست) تا 23% (خاک‌ورزی مرسوم بدون کود) متغیر بود. در سال 1402، کاهش عملکرد دانه بین 9.8% (کم‌خاک‌ورزی با کود تلفیقی) تا 20% (خاک‌ورزی مرسوم بدون کود) بود. تعرق در تیمارهای مختلف بین 17.0% (کم‌خاک‌ورزی با کود تلفیقی) تا 29% (خاک‌ورزی مرسوم بدون کود) کاهش نشان داد. در هر دو سال، کمترین تأثیر منفی در تیمار کم‌خاک‌ورزی با کود تلفیقی نیتروژن و ورمی‌کمپوست و بیشترین تأثیر منفی در تیمار خاک‌ورزی مرسوم بدون کود مشاهده شد. تیمارهای بدون خاک‌ورزی و تیمارهای با کاربرد جداگانه کود نیتروژن یا ورمی‌کمپوست، نتایج متوسطی را نشان دادند. بر اساس نتایج این مطالعه دو ساله، استفاده از روش کم‌خاک‌ورزی همراه با کاربرد تلفیقی کود نیتروژن و ورمی‌کمپوست برای مدیریت مزارع کنجد در شرایط محدودیت آب توصیه می‌شود.