واسنجی و ارزیابی شاخص وضع هوای آتشسوزی FWI در منطقه تالاب هامون
نویسندگان
1 استادیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران
2 استادیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران
3 کارشناس پژوهشی، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران
4 استادیار، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران
doi
10.22111/jneh.2023.45016.1944چکیده
تالابها از اکوسیستمهای مهم جهانی هستند که انتظار میرود در برابر رخداد آتش سوزیهای ناشی از تغییرات اقلیمی بسیار آسیب-پذیر باشند. اثرات نامطلوب اقلیمی سالهای اخیر خطر وقوع آتشسوزی در محدوده تالاب هامون را افزایش داده است. یکی از روش-های پیشبینی وقوع آتشسوزی استفاده از شاخصهای وضع هوایی آتشسوزی مانند FWI است. این شاخص که به طور گسترده در سراسر جهان بکار میرود، با در نظر گرفتن دمای هوا، رطوبت نسبی، سرعت باد و بارش، اثر این عوامل بر خطر وقوع آتشسوزی را ارزیابی مینماید. در این مطالعه پس از تهیه لایههای رستری روزانه FWI در محدوده تالاب هامون، آستانههای جدید برای طبقات مختلف خطر آتشسوزی برآورد شد. در ادامه توانایی شاخص FWI در پیشبینی وقوع آتشسوزی بر اساس آستانههای جدید انجام شد. در بین پارامترهای هواشناسی، متوسط ماهانه سرعت باد بیشترین همبستگی را با تغییرات ماهانه شاخص FWI داراست. متوسط کل مقدار FWI در تمام منطقه بیش از 70 است. توزیع تجمعی مقادیر FWI در منطقه نشان داد که برای 75 درصد روزها (طی سالهای 1998 تا 2021) مقدار FWI بزرگتر از 47 است. مقدار FWI برای نواحی شمالیتر به مراتب بالاتر از نواحی جنوبیتر است. نتایج آزمون روند من-کندال نشاندهنده روند افزایشی مقادیر FWI در سراسر منطقه است. نتایج نشان داد تفاوت قابل توجهی بین آستانههای جدید با مقادیر آستانههای استاندارد وجود دارد. به طوری که آستانه خطر بسیار بالا که در شرایط استاندارد برابر 38 است به 105 رسیده است. نتایج اعتبار سنجی نشان داد معیار AUC در پیشبینی خطر بسیار بالای وقوع آتش با در نظر گرفتن آستانه جدید، از 576/0 در شرایط استاندارد به 834/0 خواهد رسید. میتوان گفت آستانه جدید FWI با دقت خوب و قابل قبولی توانسته خطر وقوع آتشسوزی در محدوده تالاب هامون را پیشبینی نماید.