فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وقوع بلایای طبیعی همواره با آسیب‌‌های شدیدی در بخش کشاورزی به‌‌ویژه در واحدهای کوچک‌‌مقیاس همراه است. یکی از رویکردهای مقابله با این آسیب‌‌ها بهبود تاب‌‌آوری نظام‌‌های بهره‌‌برداری است. از همین‌‌رو این تحقیق با هدف کلی تحلیل اقدامات مناسب بهبود تاب-آوری نظام‌‌های بهره‌‌برداری کشاورزی کوچک‌‌مقیاس از دیدگاه کشاورزان استان همدان در شرایط تغییراقلیم انجام شد. جامعه آماری پژوهش کشاورزان فعال در واحدهای بهره‌‌برداری کوچک‌‌مقیاس (زیر10هکتار) بودند. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 300 نفر محاسبه شد. نمونه‏ گیری به روش خوشه ‏ای در طی چندمرحله انجام و کشاورزان به‌‌وسیله پرسشنامه ‏های جداگانه مورد مصاحبه قرار گرفتند. ابزار اصلی پژوهش پرسشنامه‏ محقق‌‌ساخته‌‌ای بود که روایی آن توسط جمعی از متخصصان پایداری کشاورزی و اعضای هیئت‌‌ علمی گروه مدیریت و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران و پایایی آن از طریق ضریب آلفای‌‌کرونباخ و پایایی‌‌ترکیبی تایید‌‌گردید. تجزیه و تحلیل داده ‏ها با استفاده از نرم‌‌افزارهای SPSSwin25 و SMART PLS 3 انجام شد. نتایج نشان داد که برای بهبود تاب‌‌آوری واحدهای بهره‌‌برداری‌‌ کشاورزی موردمطالعه سه دسته اقدامات دولتی، اقدامات اقتصادی-اجتماعی و اقدامات محلی-زراعی لازم است. درهمین-راستا پیشنهادهایی به‌‌منظور بهبود تاب‌‌آوری واحدهای بهره‌‌برداری موردمطالعه همچون بکارگیری فناوری‌‌های نوین، توسعه‌‌ خدمات زیربنایی، توسعه مکانیزاسیون و نوسازی، تقویت زیرساخت‌‌های توسعه، تنظیم بازارمحصولات‌‌ کشاورزی، حل‌‌کردن بحران‌‌های سیاسی و کاهش حضور یک‌‌جانبه یا تسلط کشاورزان بزرگ‌‌مقیاس در مدیریت تشکل‌‌های محلی ارایه ‌‌شد. این پیشنهادها آسیب‌‌پذیری واحدهای کوچک‌‌مقیاس را کاهش داده و موجب افزایش تاب‌‌آوری آن‌‌ها می‌‌شود.