افعال مرکب انضمامی در بلوچی ساحلی چابهار
نویسندگان
1 استادیار رشتة زبانشناسی، دانشگاه دریانوردی چابهار، چابهار، ایران
2 استادیار رشتة زبانشناسی، دانشگاه دریانوردی چابهار، چابهار، ایران
3 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد رشته زبانشناسی، دانشگاه دریانوردی چابهار، چابهار، ایران
doi
10.22054/ls.2025.81496.1674چکیده
مسئلة پژوهش حاضر بررسی و توصیف انواع فعل مرکب انضمامی در بلوچی ساحلی رایج در جنوب بلوچستان ایران، بر اساس اجزای ساختاری و شیوة تشکیل آنهاست. بهاینمنظور، ابتدا افعال مرکب بلوچی ساحلی از جلد اول فرهنگ لغت بلوچی ـ فارسی جهاندیده گردآوری شده و سپس، با استفاده از مصاحبههای نیمهساختاریافته، با کمک مشارکانی از این گونۀ زبانی بررسی و تحلیل شدهاند. نتایج بهدستآمده نشان داده که افعال حاصل از فرایند انضمام در بلوچی ساحلی لازم هستند و پس از انضمام، فعل هویت واژگانی و شفافیت معنایی خود را حفظ میکند. در این گونه از بلوچی نیز همانند فارسی، برخی از گروههای حرفاضافهای با نقش قید مکان به فعل منظم شده و در نتیجة این امر، حرفاضافه حذف میشود. بااینحال، ساختهای انضمامی در بلوچی در دو ویژگی اصلی با ساختهای انضمامی در فارسی تفاوت نشان داده و مانند فعلهای غیرانضمامی عمل میکنند؛ به این ترتیب که بهرغم حذف حرفاضافه، نشانگر حالت غیرفاعلی -a همچنان همراه اسم باقی میماند و نیز حضور ضمیرهای پیبستی فاعلی در میان اجزای فعل مرکب انضمامی باعث بدساختی جملات نمیشود. این امر میتواند نشانهای بر وجود نوعی دورة گذار از ساختهای غیرانضمامی به انضمامی در این زبان باشد.