تحلیل نشانهشناسانه انیمیشن پهلوانان بر پایه نظریه تفکر انتقادی رابرت انیس
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده هنر، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده هنر، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.30465/fabak.2025.9807چکیده
یکی از تولیدات انیمیشنی[i] ایرانی که در راستای تفکر انتقادی و مهارت حل مسئله با ذهنیت انتقادی، مفاهیم، ارزشها و معناهای ایرانی را بازنمایی کرده، انیمیشن پهلوانان است. در این پژوهش که با هدف شناخت عناصر شاخص تفکر انتقادی در انیمیشن نامبرده به تحریر در آمده، به بررسی نشانههای تفکر انتقادی بر پایه نظریه رابرت اِنیس در یکی از قسمتهای این انیمیشن با عنوان طوطی سخنگو پرداخته شده است. پرسشی که در این جستار مطرح است، چگونگی بروز نشانههای تفکر انتقادی انیس در انیمیشن پهلوانان براساس دوگانه نشانهای دلالت صریح و ضمنی بارت است. با اتکاء به نظریه تفکر انتقادی انیس در انیمشن مورد بحث، دو سطح استدلال و تأمل متناسب با مخاطب هدف آن یعنی کودکان و نوجوانان پررنگ و ملموس و با دلالتی صریحتر است، اما سطح تصمیمگیری با توجه به میزان پردازش ذهنی رده سنی اصلی این انیمیشن، به نسبت دو سطح دیگر تفکر انتقادی انیس از وضوح وشفافیت کمتری ارائه شده است. باتوجه به اهمیت سطح تصمیمگیری در تفکر انتقادی است ابهام یا عدم صراحت آن در این اثر، گونهای کاستی تلقی شود. [i] معادل فارسی واژه «انیمیشن»، «پویانمایی» است که به دلیل مصطلح بودن انیمیشن در این مقاله نیز از این واژه استفاده شده است.