بررسی عملکرد دادههای باز تحلیل شبکهای (GFS) برای شناسایی توفانهای تندری عصرگاهی در ایران
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشگاه شهرکرد
2 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه شهرکرد
doi
10.22111/jneh.2023.42534.1906چکیده
این پژوهش با هدف بررسی ویژگیهای کلی توفانهای تندری عصرگاهی در کشور براساس تعداد رخداد و همچنین بررسی توانایی داده-های بازتحلیل شبکهای GFS در شناسایی توزیع مکانی آنها انجام شده است. به این منظور در یک دوره 9 ساله (2015-2008) گزارش-های رعدوبرق ثبت شده در 361 ایستگاه همدیدی کشور در ماههای آوریل (فروردین) و می (اردیبهشت)، به عنوان ماههایی که بیشترین توفان تندری در آنها رخ داده است، مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا روزها از نظر تعداد توفانهای تندری به چهار چارک تقسیم شدند. در گام بعدی ده شاخص نشانگر ناپایداری جوی از دادههای بازتحلیل ساعت 12 گرینویچ استخراج و یا محاسبه شدند. در نهایت نقشه پهنه-بندی میانگین این شاخصها در هر چارک و انطباق نقطهای در ایستگاههایی که دارای رعدوبرق ثبت شده بودهاند، مورد بررسی دقیقتر قرار گرفت. نتایج نشان داد که بهترین عملکرد را شاخص CIN یا شاخص سرکوب همرفت داشته است. میزان دقت این شاخص در پیش-بینی ناپایداریها حدود 90 درصد برآورد گردید. شاخص KI در ناپایداریهای ضعیف عملکرد متوسطی داشته ولی با تشدید ناپایداری و سامانمندشدن آن در چارک چهارم عملکرد آن بهبود قابل ملاحظهای پیدا کرده است. دو شاخص TT و 4LFTX نیز عملکرد مشابه به هم داشته و ناپایداریهای شدید را در غرب کشور به خوبی آشکار کردهاند. سایر شاخصها عملکرد مناسبی نداشته و نیاز است که مقادیر آستانه آن با توجه به وضعیت اقلیمی کشور بازتعریف شود.