الگوهای زبانی غیرمعیار فارسی در سایت خبری تابناک

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، پژوهشکده دانشنامه‌نگاری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

doi
10.22054/ls.2025.85696.1709
چکیده

انتقال پیام از راه‌های ارتباطی جدید مانند وبگاه‌ها یکی از وظایف جدیدی است که زبان عهده‌دار آن شده است و گسترش این نوع ارتباطات زبانی، پژوهش‌هایی بیشتر در این‌باره می‌طلبد. تعدد نویسندگان و نیز مخاطبان وبگاه‌‌ها، باعث شده خود این وبگاه‌ها بستری برای ترویج الگوهای زبانی معیار یا در مواردی غیرمعیار باشند؛ از این‌رو در صورتی‌که نثر سالم و معیار مبنای نوشتار این وبگاه‌ها باشد، می‌توان آنها را ابزار آموزش الگوهای معیار زبانی هم دانست. در این پژوهش، وبگاه خبری تابناک و اخبار آن در بازۀ زمانی فروردین تا شهریور 1401 از نظر کاربرد الگوهای زبانی غیرمعیار فارسی بررسی و نتایج در سه گروه عرضه شده است: 1. ویرایش فنّی، شامل دستور خطّ فارسی، نشانه‌گذاری؛ 2. ویرایش زبانی، شامل بررسی غیرمعیارها در سه مقولۀ اسم، فعل و حرف؛ 3. ویرایش بلاغی، شامل کلیشه‌های زبانی، گرته‌برداری و نوآوری کاذب. در هر سه مقوله، غیرمعیارها یافته شده و صورت معیار آن نشان داده شده تا کاربردی بودن آنها تقویت شود. نتایج نشان می‌دهد الگوهای زبانی غیرمعیار در سطح دوم بررسی، یعنی ویرایش زبانی بسامدی بیشتر از سایر گروه‌ها دارند و از این‌رو ضرورت دارد آموزش‌های کاربردی بیشتری به گروه هدف، یعنی خبرنگاران و ویراستاران وبگاه‌های خبری ارائه شود و در بخش‌های اول و سوم (فنی و بلاغی) پژوهش هم، می‌توان با افزایش نمونه‌های بررسی، نتایج را تعمیم داد.