نگاهی رده‌شناختی به نظام نوع وجه در زبان ترکی آذری

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش زبان انگلیسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22054/ls.2020.43643.1235
چکیده

پژوهش حاضر در چارچوب دستور نقشگرای نظام‌­مند و بر مبنای رده‌شناسی نقشگرای نظام­‌مند و مشخصاً تعمیم‌­های رده­‌شناختی متیسن  انجام یافته است. این پژوهش کوشیده است با استناد به نمونه‌­هایی برگرفته از اسناد مکتوب متعدد در زبان ترکی آذری از جمله کتاب­‌های دستور و مجموعه داستان­ها و نیز نمونه­‌هایی ساختگی، به توصیف رفتارهای رده­‌شناختی نظام  نوع وجه در دستور بند ترکی آذری با توجه به تعمیم‌­های رده­‌شناختی متیسن در خصوص آن نظام  بپردازد. برخی نتایج به‌دست‌آمده از پژوهش حاضر نشان می­‌دهد که نظام نوع وجه زبان ترکی آذری (1) هر سه  وجه  خبری، پرسشی قطبی و امری را دارا است؛ (2) از پرسشی قطبیِ منفی برای بیان سوگیری مثبت گوینده استفاده می­‌کند؛ (3) در ردۀ زبانیِ زبان­‌های برخوردار از مقولۀ پرسشی پرسشواژه­‌ای جای می­‌گیرد؛ (4) در پرسشی­‌های پرسشواژه‌ای، تنها مشارک­‌ها و افزوده‌­های حاشیه‌­ای را به‌عنوان  عناصر سؤال­‌پذیر مورد پرسش قرار می­‌دهد؛ (5) به ردۀ زبانی زبان­‌های پرسشواژه در جای اصلی تعلق دارد و (6) وجه امری را از سایر وجوه متمایز می­‌سازد.