مطالعۀ تطبیقی عدم تقارن مبدأ و هدف حرکت در زبان فارسی، آلمانی و لهستانی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات انگلیسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران

2 گروه زبان و ادبیات انگلیسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران

doi
10.22054/ls.2025.77997.1618
چکیده

در اغلب زبان­های دنیا پدیدۀ عدم تقارن بین مبدأ  و هدف حرکت در سطوح مختلف زبانی اعم از ساختواژی، نحوی، واژگانی و غیره به‌ چشم می­خورد. در این پژوهش، فرضیۀ عدم تقارن بین مبدأ و هدف حرکت در زبان فارسی، آلمانی و لهستانی به‌صورت تطبیقی مورد سنجش قرار گرفته و بدین منظور، از مجموعه­ای ویدئوکلیپ استفاده شده است. لازم به توضیح است که زبان فارسی عمدتاً مسیر حرکت  را بیرون از ستاک فعل توسط قمرها بیان می­کند که این موضوع درخصوصِ مبدأ و هدف حرکت صدق می­کند. بنابراین، زبان فارسی از این حیث جزء زبان­های قمرقالب رده­بندی می­شود. در این تحقیق، زبان فارسی را با دو زبان دیگر یعنی آلمانی و لهستانی که آن­ها نیز این مقوله­ها را بیرون از ستاک فعلی رمزگذاری می­کنند، از حیث نحوۀ رمزگذاری مبدأ و هدف حرکت در مواردی متعدد مقایسه کرده­ایم. نتایج این تحقیق نشان می­دهد که در زبان فارسی فرضیۀ عدم تقارن بین مبدأ و هدف حرکت در سطوح واژگانی و تمایزات معنایی به اشکال مختلف مشاهده می­شود. بنابراین، اگرچه هر سه زبان مورد بحث دارای الگوی واژگانی قمرقالب درخصوصِ رمزگذاری مسیر هستند، اما در مورد تقارن بین مبدأ و هدف حرکت، الزاماً به یک شیوه عمل نمی­کنند و این موضوع بیانگر تفاوت­های درون­زبانی زبان­های دنیا صرف­نظر از گرایش رده­شناختی کلی آن­ها (قمرقالب، فعل قالب و غیره) است.