تدوین شاخص های تاب آوری خبرگزاری های ایران در مرحله بازسازی و بازتوانی مدیریت بحران های طبیعی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت رسانه، پردیس البرز، دانشگاه تهران
2 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران
3 استادیار، گروه مدیریت رسانه و روابط عمومی، واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22111/jneh.2022.41642.1877چکیده
رسانههای جمعی از جمله خبرگزاریها به دلیل توانایی در جهتدهی به افکار عمومی، نقش اساسی در مراحل مختلف بحران -از جمله در مرحله بازسازی و بازتوانی- ایفا میکنند، بهطوریکه با تعریف و پیادهسازی نقشهای مثبت و ذاتی خود، میتوانند ظرفیت ایستادگی جامعه خود را افزایش دهند. این در حالیستکه پیش نیاز این کمکرسانی رسانهها آن است که خود، بتوانند وضعیت اولیه خود را پس از بروز شرایط اضطراری حفظ کرده و به خدمترسانی ادامه دهند؛ به بیان دیگر، تابآور باشند. در راستای تابآورسازی رسانهها، اولین گام می-تواند اندازهگیری نحوه عملکرد و در حقیقت، میزان تابآوری آنها در مواجهه با بحرانها باشد. این موضوع بر ارائه شاخصهایی استوار است که وضعیت عملکردی رسانه در مواجهه با بحرانها را نمایان میسازد. لذا هدف این پژوهش، تدوین شاخصهای تابآوری خبرگزاریهای ایران در بحرانهای طبیعی در مرحله بازسازی و بازتوانی میباشد. در این پژوهش که به شیوه کیفی انجام شده است، دادهها با استفاده از مرور نظاممند منابع و همچنین، مصاحبه نیمه ساختاریافته با 12 نفر از متخصصان موضوع، گردآوری و با بهرهگیری از روش تحلیل مضمونی تحلیل شده است. حاصل تحلیل دادههای تحقیق، به معرفی 3 مضمون فراگیر (به عنوان ابعاد)، شامل «نظارت و پیگیری»، «توسعه یادگیری» و «تداوم خبررسانی» منتهی گردید که در ذیل آنها 5 مؤلفه «نظارت بر اقدامات مسئولان»، «مراقبت از محیط و افکار عمومی»، «تجربهنگاری»، «آموزش آیندهنگرانه» و «تهیه گزارشهای وضعیتی» قرار گرفت. در نهایت، 12 شاخص به عنوان شاخصهای اصلی عملکردی تابآوری خبرگزاریهای ایران در بحرانهای طبیعی (در مرحله بازسازی و بازتوانی) شناسایی و ارائه گردید.