اولویت در انتخاب راهکارهای رفع التقای واکهها: تحلیلی بهینگی از واژهبستهای کُردی کلهری
نویسندگان
1 استادیار زبانشناسی، گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 دانشجوی دکتری رشتة زبانشناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22054/ls.2024.80126.1664چکیده
التقای واکهها یکی از پدیدههای زبانی تحملناپذیر در عموم زبانهای دنیاست که بههنگام فرایندهایی صرفی، چون وندافزایی و واژهبستافزایی، ایجاد میشود. هر زبان بسته به ابزارهایی که در اختیار دارد، فرایندهایی را برای رفع این پدیده بهکار میگیرد. هدف از انجام پژوهش حاضر، مطالعه و یافتن دلیلی برای تنوع راهکارهای رفع التقای واکهها در واژهبستهای کُردی کلهری بوده است که در چارچوب نظریۀ بهینگی و براساس پژوهش مککارتی به انجام رسید. روش پژوهش شامل جمعآوری، آوانگاری و سپس، تقطیع تکواژی دادههایی است که از طریق مصاحبه با ۱۵ گویشور کُردی کلهری شهرستان گیلانغرب انجام شد. همچنین، پرسشنامهای از بخش صرف و نحو توسط دو گویشور زن و مرد این گویش پاسخ شد و مراحل یادشده بر دادههای مرتبط با پژوهش اعمال گردید. تحلیل صورتهای متناوب واژهبستها نشان داد که اولین راهکار در رفع التقای واکهها درج غلت، دومین راهکار غلتسازی واکه و سومین راهکار نیز حذف واکه است. دلیل اصلی برای وجود این تنوع از راهکارها، نبود شرایط لازم برای رفع التقای واکهها تنها با یک فرایند واحداست. نتیجۀ مهم این پژوهش آن است که همنوایی و ترتیب نظاممندی میان فرایندهای یادشده برای رفع التقای واکهها در واژهبستها وجود دارد؛ بهگونهای که این گویش راهکار حذف را تا حد ممکن به تعویق میاندازد.