فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله آرایش واژه­ها در گونۀ عربیِ منطقۀ عربخانه در 90 کیلومتری جنوب بیرجند (خراسان‌ جنوبی) از منظر رده­شناسی آرایش واژۀ­ درایر مطالعه شده‌ است. در این راستا، ویراست جدید کتاب رده‌شناسی زبان‌های ایرانیِ دبیرمقدم جهت بررسی رده‌شناختی الگو قرار گرفت. گونۀ عربیِ عربخانه، گویشی است آمیخته­ از عربی و فارسی که در همة سطوح (آوایی، واژگانی و دستوری) تأثیر زیادی از فارسیِ پیرامون پذیرفته است. در مورد مدت تعامل این زبان­ها در منطقه مزبور اختلاف نظر وجود دارد. در پژوهش حاضر سؤالی که ذهن نویسندگان را به خود معطوف داشت این بود که گویش عربخانه در چه مؤلفه­هایی از الگوهای رده­شناختی عربیِ معیار دور شده و در کدام مؤلفه­ها به الگوهای رده­شناختی فارسی نزدیک شده است.  در این پژوهش با تعداد 10 گویشور بومی کم­سواد (5 مرد و 5 زن) بالای 60 سال مصاحبه شد و سپس داده‌ها بر مبنای الگوی IPA واج‌نویسی و نهایتاً بر اساس مؤلفه‌های مورد نظر تحلیل شدند. در بررسی داده‌ها، رفتار رده‌شناختی گویش عربخانه نشان داد که در مؤلفه‌هایی از عربی معیار فاصله گرفته و در مؤلفه‌های دیگری به فارسی معیار نزدیک شده است. همچنین در مؤلفه‌هایی که عربی معیار دو نوع رفتار زبانی را پذیراست گویش عربی عربخانه گونۀ مشترک با فارسی معیار را پذیرفته و نسبت به کاربرد گونۀ دوم تمایلی نشان نداده است.