فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ماهیت خشکسالی چندبعدی و پویا است و در مطالعه خطر خشکسالی و آسیب‌پذیری، مدیریت ریسک خشکسالی نقش مهمی دارد. ایران با قرار گرفتن در عرض‌های میانه همواره با این پدیده‌ هواشناختی مواجه است. ریسک خشکسالی به‌صورت تابعی از شاخص خطر و شاخص آسیب‌پذیری تعریف می‌گردد. در این مطالعه شاخص آسیب‌پذیری با مؤلفه‌های فیزیکی شامل ارتفاع، سیستم آب، کاربری اراضی و مؤلفه‌های اقتصادی-اجتماعی، نسبت تولید خالص به‌کل تولید خالص، تراکم جمعیت شاغل در بخش کشاورزی ، تراکم جمعیت ،نسبت اراضی دیم به‌کل اراضی و تعداد احشام (1000 رأس در کیلو مربع) با استفاده از توابع عضویت فازی و معیارهای در نظر گرفته‌شده، استانداردشده است و به هرکدام بر اساس روش AHP وزن خاصی داده‌شده است سپس همه نقشه‌ها با یکدیگر تلفیق و نقشه آسیب‌پذیری اراضی نسبت به خشکسالی به‌دست‌آمده است. بر اساس نتایج حاصله مناطق جنوبی، جنوب شرقی و مرکز جز مناطق نسبتاً کم آسیب‌پذیر نسبت به خشکسالی بوده و هر چه به سمت غرب ، شمال و شمال شرق کشور پیش می‌رویم بر میزان آسیب‌پذیری افزوده می‌گردد که می‌توان علل آن را تا حدودی زیادی متأثر از ویژگی‌های اقلیمی و فیزیکی این مناطق دانست. درنهایت نقشه خطر خشکسالی با نمایه SPI در بازه 12 ماه ترسیم و پس از وزن دهی و تبدیل به نقشه فازی با نقشه شاخص آسیب‌پذیری ترکیب شد. نقشه ریسک خشکسالی حاکی از سیطره وسیع ریسک نسبتاً زیاد خشکسالی در پهنه وسیعی از ایران است و با کمک این نقشه‌ها، می‌توان برنامه‌های خرد و یا کلان توسعه بخصوص در بخش کشاورزی را برای هر یک از نقاط کشور تدوین کرد.