فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر، مجهول‌سازی افعال دومفعولی در زبان فارسی که دارای متمم‌های اجباری هستند با استفاده از رویکرد حرکت متقارن بررسی و تحلیل می‌شود. در مجهول‌سازی جمله‌های دارای این نوع از افعال، امکان حرکت هر یک از متمم‌های فعل به جایگاه فاعل در جملۀ مجهول وجود دارد، درحالیکه مطابق با اصل کوتاه‌ترین حرکت، تنها گروه نزدیک به هستۀ جستجوگر باید به جایگاه مشخصگر این هسته حرکت کند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهند که در زبان فارسی مجهول‌سازی جمله‌های دارای این نوع از افعال، با حرکت مفعول مستقیم و مفعول غیرمستقیم به جایگاه مشخصگر هستۀ بیشینة زمان در جمله مجهول انجام می‏شود، اما حرکت سازۀ مفعول غیرمستقیم به این جایگاه باعث ایجاد جملۀ نشان‌دار معنایی می‌شود. سایر نتایج نشان می‌دهند که ترتیب خطی مفعول مستقیم و غیرمستقیم نسبت به یکدیگر در جملۀ معلوم، و نیز مشخصه‌های معنایی مفعول مستقیم، مانند حالت جانداری و نقش‌های معنایی مفعول غیرمستقیم، هیچ‌گونه تأثیری در جملات مجهول ساخته‏شده از افعال گذرای دومفعولی ندارند.