الگوی فراگیری روابط مفهومی در کودکان

نویسندگان

1 دکتری زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس،‌ تهران، ایران

2 دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس،‌ تهران، ایران

3 دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس،‌ تهران، ایران

4 دانشیار گروه پژوهشی مطالعات زبان فارسی، دانشگاه تربیت مدرس،‌ تهران، ایران

doi
10.22054/ls.2022.69316.1554
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی معنی­شناسانۀ الگوی فراگیری روابط مفهومی در کودکان 7 تا 12 سالۀ فارسی‌زبان و مقایسۀ آن با ترتیب کاربرد این روابط در کتاب­های فارسی شش پایۀ دورۀ ابتدایی (1397) است. روش انجام پژوهش توصیفی ـ تحلیلی بوده و گردآوری داده‌ها به دو روش میدانی و کتابخانه‌ای انجام گرفته است. ازاین‌رو، شش آزمون چهارگزینه‌ای طراحی شده و به‌منظور دستیابی به الگوی فراگیری روابط مفهومی، 25 کودک از هر پایه و هر جنس به آنها پاسخ دادند. همچنین، با هدف مقایسۀ هر الگو با ترتیب کاربرد روابط در کتاب­های مذکور، واژه­های دارای هر یک از روابط مفهومی استخراج و ذخیره شد. یافته‌های پژوهش نشان می­دهند که درک معنی واژه در کودکان از طریق درک معنی دایرﺓالمعارفی آن و بافت اتفاق می­افتد و آنها از دانش پس‌زمینه برای درک انواع روابط مفهومی میان واژه­ها بهره می‌برند. به‌علاوه، ترتیب کاربرد روابط مفهومی در کتاب­های مذکور تفاوت­های عمده­ای با ترتیب فراگیری آنها توسط کودکان دارد و این مسئله می­تواند دشواری در درک مفهوم واژه­ها و روابط مفهومی حاکم میان آنها را سبب شود.