واکاوی فرایندهای شکل‌گیری حوزه عمومی در فضای مجازی با رویکرد مردم نگاری انتقادی

نویسندگان

1 استادیارگروه علوم اجتماعی، دانشکده اقتصادو علوم اجتماعی، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران

3 کارشناس ارشد جامعه شناسی

doi
چکیده

چندی پس از انقلاب وب2 و ظهور فضای مجازی تعاملی، گسترش شتابدار شبکه های اجتماعی را شاهد بوده ایم. با تولد جهان جدید، همه جوامع انسانی اکنون خود را با جهانی دو پاره مواجه دیده اند. بسیاری از پژوهشگران به بررسی و شناخت نسبت میان انسان با این عرصه جدید بر آمدند. بسیاری از آنها برای یافتن مختصات این جهان جدید به ارزیابی مفاهیم انسانی در فضای شبکه سایبری و به بازتعریف این مفاهیم پرداختند. گفتگو، کنش اصلی در وب2 است و همین مسئله اهمیت بررسی مختصات حوزه عمومی بعنوان بستر گفتگوهای عمومی را در فضای مجازی را نشان می دهد. بستری برای گفتگو میان کاربران که هم ساخت شبکه را شکل می دهد و هم قدرت را در تمام شبکه به جریان می اندازد. ظرفیت های بی شمار فضای مجازی، نوید تحقق حوزه عمومی را می دادند؛ در نقطه مقابقویت کننده و یازده مؤلفه تضعیف کننده هنجاری و تجویزی حوزه عمومی در بستر شبکه های اجتماعی شناسایی شد. در انتها، با تحلیل مؤلفه ها مشخص شد که انواع کنش های گفتاری در شبکه های اجتماعی در حال انجام هستند و جایگاه ویژه ای نیز در میان انواع کنش های مجازی به خود اختصاص دادند؛ اما همچنان نتوانسته اند حوزه عمومی که بر گفتگوی انتقادی باشد در بستر این شبکه ها محقق گردد.