فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمین‌لغزش‌ها حجم زیادی از مواد را در یک مکان جابه‌جا نموده و در جای دیگر بر جای می‌گذارند به‌علاوه باعث افزایش رسوب در پایین‌دست حوضه می‌شوند که علاوه بر تهدیدات جمعیتی و فرسایشی، چشم‌انداز منطقه را به‌شدت متأثر می‌سازند. در این مقاله زمین‌لغزش معلم‌کلایه در حوضه الموت، یکی از زیرحوضه‌های اصلی شاهرود، بررسی می‌گردد. اساس تشخیص، شناسایی و بررسی زمین‌لغزش معلم‌کلایه بر مشاهدات میدانی و تفسیر پدیدارشناسانه آن استوار است. به این منظور علاوه بر مورفومتری اشکال مختلف در داخل خود زمین‌لغزش، به مناطق مرتفع مسلط به زمین‌لغزش صعود نموده و نقش لندفرم‌های مسلط به زمین‌لغزش در وقوع این حادثه کاتاستروفیک مورد ارزیابی قرارگرفت. با استفاده از نرم‌افزار Arc GIS، توپوگرافی قبل از زمین‌لغزش بازسازی گردید و نسبت به وضع موجود، تجزیه‌وتحلیل شد. با انجام محاسبات رستری در Arc GIS حجم مواد تخلیه‌شده توسط زمین‌لغزش برآورد گردید. زمین‌لغزش معلم‌کلایه با ابعاد 3/1 کیلومتر عرض (قسمت تاج زمین‌لغزش)، 6/1 کیلومتر طول و متوسط 80 متر عمق در کنگلومرای اندژ رخ‌داده و حجمی معادل 91 میلیون مترمکعب مواد را جابه‌جا نموده است. حضور کنگلومرا با شیب بسیار تند و سیلتستون مارن دار که با جذب آب که حالت اشباع داشته است منجر به جابه‌جایی مواد در یک سطح وسیع شده است؛ مساحت سطح گسیختگی زمین‌لغزش در حدود 632/2 کیلومترمربع و گسترش مواد جابه‌جاشده در سطحی معادل 5/13 کیلومترمربع است. زمین‌لغزش‌های کوچک در بالادست، شرایط هیدرولوژیکی مناطق پایین‌دست را به هم می‌ریزد و شرایط زمین‌لغزش‌های بزرگ فراهم می‌نماید.