پهنه‌بندی خطر ریزش سنگ با بهره‌گیری از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره در آزادراه خرم‌آباد-پل زال

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی عمران، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.22111/jneh.2023.41400.1872
چکیده

آزادراه خرم‌آباد-پل زال از جمله مسیرهای کوهستانی و پرخطر است که نیازمند مطالعه خطر ریزش سنگ است؛ لذا این مطالعه با هدف بررسی و پهنه‌بندی خطر ریزش سنگ در محور خرم‌آباد-زال در سال 1400 انجام شده است. در این تحقیق از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی-گاما و AHP برای اولویت‌بندی و وزن دهی به معیارها استفاده شد. لایه‌ها و زیر لایه‌های مورد استفاده در این مطالعه شامل: کاربری اراضی، فاصله از گسل‌ها، میانگین بارندگی، فاصله از آبراهه‌ها، فاصله از جاده‌ها، طبقات شیب، جهت شیب، لیتولوژی و مدل ارتفاعی رقومی (DEM) با استفاده از روش فازی- گاما وزن‌‌دهی و در دامنة 0 تا 1 قرار گرفتند و لایه‌های فازی سازی با مقدار گامای (γ) 95/0 با یکدیگر تلفیق و نقشه‌های مناطق مستعد خطر ریزش سنگ در منطقه مورد مطالعه حاصل شد. سپس با بهره‌گیری از روش AHP مناطق مستعد خطر ریزش سنگ در آزادراه خرم‌آباد-پل زال شناسایی گردید. نتایج حاصل از روش AHP نشان داد که معیار فاصله از جاده با وزن 1633/0 و جنس سنگ با وزن 1621/0مهم‌‌ترین معیارهای سنجش خطر ریزش سنگ هستند. نتایج حاصل نشان داد روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) در مقایسه با روش فازی-گاما مناطق مستعد خطر ریزش سنگ بیشتری را مشخص کرده که این نشان‌دهندة دقت بالاتر این روش در مقایسه با روش فازی-گاما است.