فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برداشت بیش از حد از سفره‌های آب زیرزمینی در کشور سبب افت شدید سطح ایستابی آبخوان و از بین رفتن لایه‌های آبدار زمین گردیده است که آثار آن پدیده فرونشست می‌باشد. در این پژوهش شبیه‌سازی تغییرات سطح آب زیرزمینی حوضه مرودشت – خرامه از یک دوره صحت‌سنجی و پردازش مجموعۀ گسترده‌ای از داده‌های خام در مدل ریاضی مادفلو استفاده شد. نتایج خروجی از تحلیل حساسیت پارامترهای مؤثر در واسنجی آبخوان مرودشت، نشان دهنده تأثیر حداکثری پارامترهای هدایت هیدرولیکی و ناهمسانگردی هدایت هیدرلیکی افقی و یک مجموعه گروه خطی شبکه آبراهه‌ای است. از این رو با آمار سازمان آب منطقه‌ای فارس مبنی بر وجود چاه‌هایی با آبدهی بالا در این مناطق هماهنگی دارد. با توجه به شرایط حاکم بر آبخوان در صورت ادامه روند بهره‌برداری کنونی پیش بینی می شود تراز سطح آب زیرزمینی در طی سال‌های 2019 تا 2029 میزان15 متر افت خواهد داشت هم‌چنین با توجه به نشست میانگین زمین که به طور میانگین0.76 متر به ازای 10 متر افت تراز آبخوان می‌باشد، میزان نشست متوسط زمین با روند کنونی برداشت در ده سال آینده 114.78سانتی‌متر قابل پیش‌بینی می‌باشد و با افزایش 30 درصدی برداشت، میزان افت تراز آبخوان در طی 20 سال آینده در حدود 37 متر می باشد که افت سالانه آن در حدود 1.9 متر می‌باشد. فرونشست زمین در این حالت نیز در حدود 280 سانتی‌متر پیش‌بینی می‌شود. در نهایت با استناد به نقشه‌های تهیه شده از آبخوان مرودشت با توجه به آبرفتی بودن سفره آب زیرزمینی اثر افت سطح آب را می‌توان با فاصله مکانی کم مشاهده کرد. که میزان فرونشست در حاشیه جنوبی و جنوب غربی دشت به دلیل ضخامت کم رسوبات و در نواحی شمالی و شمال شرقی دشت به دلیل رسوبات دانه درشت، کمتر از قسمت‌های مرکزی دشت باشد.