فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی‌های اخیر در مورد پیامدهای فاجعه‌آمیز و خسارت گسترده جانی و مالی ناشی از بلایای طبیعی و به‌ویژه زلزله نشان‌دهنده آن است که اقدامات مؤثری در این زمینه، صورت نگرفته است. یکی از مناطق زلزله‌خیز استان همدان، شهرستان نهاوند است که ازجمله پهناورترین مناطق استان نیز به شمار می‌رود. در این خصوص پژوهش حاضر باهدف پهنه‌بندی آسیب‌پذیری سکونتگاه‌ها در برابر زلزله با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی و سیستم اطلاعات مکانی انجام شد. به همین منظور از 14 معیار که عبارت‌اند از بافت خاک، بزرگا و مراکز زلزله‌های پیشین، تأسیسات خطرساز، راه‌های دسترسی، رودخانه‌ها، لایه‌های زمین‌شناسی، موقعیت زمین‌لغزش، شیب زمین، فرسایش خاک، کاربری اراضی، گسل‌های منطقه، مدل رقومی ارتفاعی و نقاط جمعیتی استفاده گردید. در این خصوص نقشه پهنه‌بندی آسیب‌پذیری سکونتگاه‌ها در برابر زلزله جهت تحلیل‌ها و ارزیابی‌های محیطی تهیه‌شده است. با توجه به بررسی مطالعات صورت گرفته توسط دیگر محققان در سراسر دنیا، در این پژوهش به‌منظور همپوشانی وزن‌دار معیارها در فضای فازی، از تابع گاما با مقادیر اولیه 5/0، 7/0 و 9/0 استفاده شد؛ که پس از صحت‌سنجی نتایج و بررسی مقادیر آن‌ها، گامای 9/0 بکار گرفته شد. نتایج نهایی برای شناسایی سکونتگاه‌های در معرض آسیب محدوده شهرستان نهاوند در 5 کلاس طبقه‌بندی شد. محدوده‌های با پتانسیل آسیب‌پذیری بسیار پایین به مساحت 25065 هکتار، با پتانسیل نسبتاً پایین به مساحت 48173 هکتار، پتانسیل متوسط به مساحت 39000 هکتار، پتانسیل نسبتاً بالا به مساحت 25571 هکتار و پتانسیل بسیار بالا به مساحت 13980 هکتار در نتیجه این طبقه‌بندی مشخص شد. نتایج نشان می‌دهد، 28 روستا در محدوده با پتانسیل آسیب‌پذیری بالا و 3 شهر و 26 روستا در پهنه با پتانسیل آسیب‌پذیری نسبتاً بالا قرار دارند.