تحلیل فقهی و حقوقی تقلّب در تراکنش های آنلاین

نویسندگان

1 استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

3 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
چکیده

در دنیای دیجیتال امروزی، تراکنش‌های آنلاین به‌عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد نوین مطرح هستند و افزایش تعاملات اقتصادی در فضای مجازی، به همراه خود چالش‌های امنیتی و حقوقی از جمله تقلب در معاملات را به همراه داشته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی فقهی و حقوقی مساله صحت و فساد تقلب در تراکنش‌های آنلاین، انجام شده و به بررسی ابعاد شرعی و قانونی این پدیده مهم پرداخته است. در این تحقیق، با استناد به نظر فقهاء، مبانی حقوق مدنی و قوانین جرایم رایانه‌ای ایران مورد ارزیابی قرار گرفته است. تحلیل ها نشان می دهد هرچند تقلب در هر دو نوع معامله (دیجیتال و سنتی) ذاتاً عملی ناپسند و خلاف صداقت، عدالت و شفافیت است، اما تفاوت اساسی در ماهیتِ بستر، ابزار ارتباط و امکان احراز حقیقت در معاملات دیجیتال، موجب شده است که این مسأله نیازمند بررسی مستقل باشد. در این راستا، مفاهیمی چون غش، تدلیس و دستکاری در اطلاعات به عنوان مصادیق اصلی تقلب در تراکنش‌های آنلاین مورد بررسی قرار گرفته‌اند. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و اجتهادی بوده و با استفاده از مقایسه تطبیقی بین نظام‌های فقهی و حقوقی، نقاط تلاقی و اختلاف معاملات فیزیکی و آنلاین، تبیین شده است.