ارائه سبکی نوین در چینش مباحث حکمت اسلامی طبق الگوی اسفار اربعه و تاثیرات وسیع و عمیق آن به لحاظ پژوهشی و آموزشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فرهنگ و تمدن دانشگاه امام صادق ع. تهران. ایران

doi
10.30465/cw.2026.52999.2130
چکیده

مسئله پژوهش: این مقاله درصدد توضیح یا توجیه چینش مطالب کتاب اسفار‌اربعه و تلاش برای تطبیق آن با منطق اسفار‌اربعه نیست؛ بلکه در پژوهشی مستقل پس از شناسایی ملاحظات روشی الگوی اسفار‌اربعه و اثبات کارآمدی آن در حوزه شناخت عقلی پدیده‌ها، تلاش نموده اهمّ مباحث حکمت‌اسلامی را در این الگو به نحوه بدیعی جایابی نماید. روش: دلالت‌پژوهی. یافته‌ها: در این بازطراحی تنها با یک تغییر صوری مواجه نیستیم بلکه در مواضع فراوانی به اقتضای منطق اسفار‌اربعه نوآوری‌های مهمی در طرح مسائل فلسفی پدید می‌آید. توجه ویژه به دوگان «جهت‌حقی و جهت‌خلقی» و پیگیری لوازم متعدد آن در طرح مسائل فلسفی از جمله مسئله اصالت‎وجود، بهره‌بردن از ظرفیت‌های ماجرای هبوط، مسئله شرور و حقیقت عالم ماده و همچنین توجه به هستی‌شناسی اجتماعی و پیگیری لوازم متعدد آن و پیوند شفاف‌تر مباحث حکمت نظری و عملی از جمله این تغییرات محتوایی بود. بعلاوه در این طرح، نظم سفر‌گونه مباحث جذابیت، کارآمدی و سهولت انتقال معارف حکمی را به لحاظ آموزشی فراهم‌تر نموده‌است. نتیجه: الگوی اسفار اربعه طرحی نوین و کارآمد برای طرح مسائل حکمی است که علاوه بر جذابیت و مزیت‌های آموزشی، به لحاظ محتوایی نیز منجر به رشد و فعلیت بسیار بیشتر ظرفیت‌های حکمت اسلامی در تحلیل مسائل هستی‌شناختی می‌شود.