فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: برگ درخت کنار با توجه به داشتن مقادیر قابل ‌توجه پروتئین خام و انرژی خام، به‌عنوان جـایگزین بخشـی از علوفه جیره دام‌های سبک به‌ویژه در شرایط محدودیت مواد خوراکی‌، معرفی شده است. تحقیق حاضر به‌منظور بررسی تأثیر تغذیه برگ درخت کنار هندی (Ziziphus mauritiana) بر عملکرد پروار، هماتولوژی و فراسنجه‌های بیوشیمیایی خون بزغاله‌های نر پرواری عدنی انجام شد.مواد و روش‌ها: در این مطالعه، از تعداد 16 رأس بزغاله نر عدنی با میانگین سنی 11 ±180 روز و میانگین وزنی 32/1±28/17 کیلوگرم در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با استفاده از دو تیمار و هشت تکرار، استفاده شد. در ابتدا بر اساس روش تصادفی منظم، از برگ درختان کنار نمونه‌برداری شد. به‌منظور مخلوط کردن برگ‌های کنار با سایر اجزاء جیره، برگ‌ها پس از خشک ‌شدن در آفتاب، به قطعات کوچک (دو تا سه سانتی‌متر) خرد شدند. جیره‌های آزمایشی شامل: 1) جیره پایه فاقد برگ درخت کنار (جیره شاهد)، 2) جیره پایه به همراه 20 درصد برگ درخت کنار (بر اساس درصد ماده خشک جیره) بود. در جیره آزمایشی، برگ درخت کنار، جایگزین20 درصد یونجه در جیره شاهد شد. به‌منظور سازگاری دام‌ها، یک دوره 15 روزه در نظر گرفته شد. بزغاله‌ها در جایگاه‌های انفرادی نگهداری و به مدت 75 روز با جیره‌های آزمایشی تغذیه شدند. در طول آزمایش، خوراک مصرفی در دو نوبت در حد اشتها و آب به‌صورت آزاد در اختیار دام‌ها قرار می‌گرفت. وزن‌کشی بزغاله‌ها به‌صورت هفتگی و قبل از خوراک صبح انجام می‌شد و مقدار خوراک داده‌شده و باقی‌مانده، به‌صورت روزانه توزین می‌‌شد. در پایان آزمایش، وزن نهایی، افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل غذایی تعیین شد. در روزهای صفر، 35 و 75 آزمایش خون‌گیری از سیاهرگ گردنی بزغاله‌ها انجام شد و فراسنجه‌های خونی شامل گلبول‌های قرمز خون، گلبول‌های سفید خون، درصد گلبول‌های قرمز خون، میانگین حجم گلبول‌های قرمز خون، میانگین هموگلوبین در گلبول‌های قرمز خون، میانگین غلظت هموگلوبین گلبول‌های قرمز، هموگلوبین، پلاکت، پروتئین کل، آلبومین، گلوبولین، کلسترول، لیپوپروتئین با چگالی بالا، لیپوپروتئین با چگالی پائین، اوره، گلوکز، کلسیم و فسفر تعیین شدند.یافته‌ها: بررسی عملکرد پروار، اثر معنی‌داری را بین وزن نهایی، افزایش وزن روزانه، خوراک مصرفی و ضریب تبدیل غذایی تیمارهای آزمایشی نشان نداد (05/0> P). نتایج بررسی میزان فراسنجه‌های ‌خونی، تغییرات معنی‌داری را در میانگین غلظت گلبول‌های سفید، حجم متوسط گلبول‌های قرمز خون و پلاکت در روز 35 و نیز میانگین غلظت گلبول‌های سفید و پلاکت در روز 75 آزمایش نشان داد (05/0>P). همچنین اثر متقابل سطح تغذیه برگ درخت کنار و زمان خون‌گیری بر فراسنجه‌های‌ خونی بزغاله‌های پرواری عدنی، تنها بر میانگین غلظت گلبول‌های سفید اثر معنی‌داری داشت (05/0>P). بررسی میزان فراسنجه‌های بیوشیمیایی خون نشان داد که تغذیه برگ درخت کنار، تنها باعث تغییرات معنی‌داری بین میانگین کلسیم در روز 35 و میانگین میزان پروتئین در روز 75 آزمایش می‏شود (05/0P). اثر متقابل سطح تغذیه برگ درخت کنار و زمان خون‌گیری بر فراسنجه‌های بیوشیمیایی خون بزغاله‌ها نیز تنها بر میانگین میزان پروتئین تیمارها اثر معنی‌داری داشت (05/0>P). نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، نتایج این تحقیق نشان داد که از برگ درخت کنار هندی می‌توان تا 20 درصد علوفه مصرفی در جیره بزغاله‌های پرواری عدنی بدون اثر منفی بر شاخص‌های رشد، هماتولوژی و فراسنجه‌های بیوشیمیایی خون استفاده کرد.