فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سامانه پرفشار سیبری یکی از عناصر سازنده گردش جوی مؤثر بر آب‌وهوای کشور ایران بویژه در فصل سرد سال است. در این تحقیق به مکان شکل‌گیری اولیه این سامانه و ویژگی‌های همدیدی آن پرداخته‌شده است. برای این منظور داده‌های جوی ترازهای زیرین وردسپهر برای سه ماه دسامبر تا فوریه از داده‌هایNCEP/NCAR برای یک دوره 22 ساله دریافت شد. سامانه‌های با ویژگی حرارتی جداسازی شد. سپس هسته مرکزی این سامانه برای تمام ماه‌ها به تفکیک روزانه تعیین و مختصات جغرافیایی آن‌ها محاسبه گردید. نتایج نشان داد که در اکثر قریب به ‌اتفاق روزهای سه ماه دسامبر تا فوریه هسته اصلی پرفشار سیبری در ترازهای زیرین جو بر روی کوه‌های آلتای و سایان قرار دارد.این تحقیق همچنین نشان داد که در بیش از نیمی از روزهای هرماه پرفشار دارای دو هسته مرکزی بوده است. که در این حالت همواره هسته اصلی بر روی کوه‌های آلتای و هسته ثانوی بر روی ارتفاعات سایان قرار می‌‌گیرد. بنابراین برخلاف تصور هسته مرکزی پرفشار سیبری نه بر روی دشت‌های پست سیبری که بر روی ارتفاعات بلند کوه‌های آلتای و سایان تکوین پیدا می‌کنند. همچنین انطباق نقشه‌های هم‌دما و هم‌فشار و هم‌ارتفاع نیز نشان داد که هسته اصلی سرما در سه ماه سرد عموماً بر روی شمال یا شمال شرق صحرای سیبری قرار داشت. درصورتی‌ که هسته اصلی پرفشار در بیشتر روزها بر روی این دو کوهستان مرتفع قرار داشت. بنابراین علاوه بر سرما عامل توپوگرافی (امتداد شمال‌‌غربی– جنوب‌‌شرقی) نقش بسیار مهمی در مکان شکل‌گیری هسته پرفشار دارد. بر اساس نتایج عموم تحقیقات انجام شده این پرفشار، بطور مستقیم یا غیر‌‌مستقیم، عامل سرماها  و امواج سرد دوره سرد سال و همین طور امواج زودهنگام و دیرهنگام کشور می باشد.