فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: مطالعه‌ای به‌منظور بررسی تأثیر روش‌های مختلفعمل‌آوری شیمیایی (پر‌اکسید هیدروژن و هیدروکسید ‌سدیم) و بیولوژیکی (باکتری باسیلوس سابتیلیس و قارچ آسپرژیلوس نایجر) بر ترکیب شیمیایی، تجزیه‌پذیری شکمبه‌ای، فراسنجه‌های تولید گاز و قابلیت هضم کاه کینوا در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد.مواد و روش‌ها: کاه ‌کینوا از مزارع اطراف شهرستان آشخانه (خراسان شمالی) جمع‌آوری شده است و سپس به آزمایشگاه تغذیه‌ دام دانشگاه گنبد‌کاووس انتقال داده می‌شود. نمونه‌های کاه تهیه‌شده در مجاورت هوا خشک شد و به ابعاد 5-2 سانتی‌متر خرد و در کیسه‌های 3 کیلویی برای اعمال تیمارهای مختلف نگهداری شدند. تیمارهای آزمایشی شامل: 1) کاه ‌کینوا بدون هیچ‌گونه افزودنی (شاهد)، 2) کاه ‌کینوا عمل‌آوری شده با هیدروکسید سدیم، 3) کاه ‌کینوا عمل آوری شده با پراکسید هیدروژن، 4) کاه ‌کینوا عمل‌آوری شده با باکتری باسیلوس سابتیلیس و 5) کاه ‌کینوا عمل‌آوری شده با قارچ آسپرژیلوس نایجر، بودند. به‌منظور عمل‌آوری بقایای کاه کینوا با هیدروکسید سدیم، ۵۰ گرم از این ماده در یک لیتر آب مقطر حل‌شده و بر روی یک کیلوگرم ماده خشک بقایا اسپری شد. این مخلوط به‌خوبی هم زده شد. سپس درون کیسه‌های پلاستیکی 2 لایه ریخته شده و به‌خوبی فشرده گردید. در عمل‌آوری با پراکسید هیدروژن، ابتدا نمونه‌های بقایا با هیدروکسید سدیم پیش تیمار شدند. بدین‌صورت که ١۰۰ گرم هیدروکسید سدیم در ٥/۰ لیتر آب حل شد. سپس این محلول به ٤ لیتر آب افزوده و روی ٢ کیلوگرم از بقایای خردشده اضافه شد. نیم‌ساعت بعد، ١١٤ میلی‌لیتر آب‌اکسیژنه با درجه خلوص ٣٥ درصد در نیم‌لیتر آب حل‌شده و به این مخلوط اضافه شد. این مخلوط به‌خوبی هم ‌زده شد. بقایا درون کیسه‌های پلاستیکی 2 لایه ریخته شده و به‌خوبی فشرده و وکیوم شدند. کیسه‌ها به ‌مدت 18 روز در شرایط بی‌هوازی نگهداری شدند. به منظور عمل‌آوری بیولوژیکی، فعال‌سازی ویال‌های لیوفیلیزه و تهیه کشت آغازگر از باکتری و قارچ به‌ترتیب در محیط‌های MRS- broth در دمای 37 درجه سانتیگراد وPDA ‌در دمای 25 درجه سانتیگراد انجام شد. پس از آن به هر کیلوگرم از کاه کینوا، یک لیتر از ترکیب آب مقطر و کشت آغازگر (حاوی حداقل 105 واحد تشکیل کلنی در میلی‌لیتر باکتری یا قارچ) اضافه شدند. مخلوط حاصل در نایلون پلاستیکی به مدت 21 روز در دمای 25 درجه سانتیگراد جهت فرآیند تخمیر نگهداری شدند. پس ‌از این مدت، کیسه‌ها بازشده و در معرض هوا خشک شدند. پس از عمل‌آوری، ترکیب شیمیایی نمونه‌ها با استفاده از روش‌های استاندارد تعیین شد. آزمایش تجزیه‌پذیری با استفاده از تکنیک کیسه‌های نایلونی انجام شد. آزمون تولید گاز برای برآورد فراسنجه‌های تولید گاز استفاده شد. قابلیت هضم برون‌تنی نمونه‌ها با استفاده از روش کشت بسته انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین تیمارهای عمل‌آوری شده از نظر ترکیب شیمیایی (ماده خشک، خاکستر، ماده آلی و پروتئین خام) اختلاف معنی‌داری وجود داشت (05/0>P). بالاترین مقدار ماده خشک مربوط به تیمار شاهد و پایین‌ترین مقدار مربوط به پراکسید هیدروژن بود. در بین تیمارهای عمل‌آوری شده شیمیایی، تیمارهای عمل‌آوری شده با هیدروکسید سدیم بالاتر و تیمارهای عمل‌آوری شده با پراکسید هیدروژن پایین‌تری مقدار خاکستر خام را داشتند. روش‌های مختلف عمل‌آوری تأثیر معنی‌داری بر پتانسیل و نرخ تولید گاز داشتند (05/0>P). تیمارهای عمل‌آوری شده با شاهد و قارچ بالاترین و تیمار هیدروکسید سدیم پایین‌ترین پتانسیل تولید گاز را داشتند. عمل‌آوری با هیدروکسید سدیم و پراکسید هیدروژن به‌طور معنی‌داری قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی را افزایش دادند (05/0>P). تیمار عمل‌آوری شده با باکتری پایین‌ترین قابلیت هضم، عامل تفکیک و تولید پروتئین میکروبی را داشت (05/0>P). نتیجه‌گیری: به‌‌‌طور کلی، نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که عمل‌آوری با هیدروکسید سدیم و پراکسید هیدروژن تأثیر بیشتری در بهبود ارزش تغذیه‌ای کاه کینوا داشتند.