بومیسازی علوم انسانی در نظام آموزش عالی ایران: چالشها، موانع و راهکارها
نویسندگان
1 استادیار گروه معارف اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
2 استادیار، گروه معارف اسلامی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.(نویسنده مسئول)
doi
چکیده
هدف این پژوهش، تحلیل عمیق چالشها، موانع و راهبردهای بومیسازی علوم انسانی در نظام آموزش عالی ایران با تأکید بر نقش آن در ارتقاء هویت ملی و افزایش کارآمدی نظام آموزشی است. پژوهش حاضر بر این مسئله متمرکز است که تداوم اتکای ساختار علوم انسانی بر مدلهای وارداتی، بهویژه الگوهای غربی، غالباً نیازهای معرفتی، فرهنگی و اجتماعی جامعه ایران را بیپاسخ گذاشته و زمینهساز ناکارآمدی آموزشی، گسست میان سنت و مدرنیته و تضعیف هویت ملی شده است. با بهرهگیری از رویکرد کیفی و تحلیل محتوای منابع نظری، ابتدا موانع و چالشهای اصلی پیشِ روی بومیسازی، مانند تقلیدگرایی، ساختارهای دیوانسالار، ضعف پیوند حوزه و دانشگاه و نگاه یکسویه به علوم غربی شناسایی شدند. سپس راهبردهای تحقق بومیسازی، از جمله تقویت تعامل میانرشتهای، بازنگری رویکردها، توجه به ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی بومی، و اتخاذ رویکرد انتقادی-اعتدالی نسبت به علوم وارداتی مورد بررسی قرار گرفت. یافتهها نشان میدهد تحقق بومیسازی اثربخش، مستلزم برنامهریزی هدفمند، تعهد ملی و بازنگری در ساختارهای علمی موجود است و میتواند زمینهساز ارتقاء هویت ملی و افزایش کارآمدی نظام آموزش عالی کشور باشد.
