ارزیابی میزان آسیب پذیری بهرهبرداران از خشکسالی و تحلیل مؤلفههای تبیینکننده مدیریت بحران خشکسالی (مطالعه موردی: استان سیستان و بلوچستان)
نویسندگان
1 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، مجتمع آموزش عالی سراوان
2 دانش آموخته دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس
3 دانشیار گروه مهندسی آب و مدیریت کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی
doi
10.22111/jneh.2022.38050.1783چکیده
این پژوهش با هدف ارزیابی میزان آسیب پذیری بهره برداران از خشکسالی و تحلیل مولفه های تبیین کننده مدیریت بحران خشکسالی در استان سیستان و بلوچستان از دیدگاه کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی استان انجام پذیرفته است. روش مورداستفاده در این پژوهش از نوع توصیفی – غیرآزمایشی میباشد. کلیه کارشناسان واحد ترویج و آموزش کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی استان، جامعه آماری این پژوهش را تشکیل دادند که نمونه ای از آنها بر اساس جدول مورگان و با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب و موردمطالعه قرار گرفت (n=72). لیست شاخصهای اولیه (10 شاخص اصلی) در پژوهش به روش دلفی (اتفاقنظر کارشناسان منطقه) تعیین شد. جهت سنجش آسیب پذیری و نیز تبیین مؤلفه های مدیریت بحران خشکسالی از فرمول Me-Bar & Valdez و نرم افزار SPSS استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد در میان شاخصهای آسیب پذیری موردبررسی، شاخصهای اقتصادی، اجتماعی و فنی به عنوان مهمترین شاخصهای آسیب پذیری در دوره خشکسالی معرفی شدند که در مجموع بیشترین میزان آسیب پذیری کل در شرایط خشکسالی، مربوط به شاخصهای آسیب پذیری فنی بود. همچنین در قسمت تحلیل عاملی اکتشافی نتایج نشان داد، مؤلفه های مدیریت زراعی، ساماندهی نظام پیش آگاهی و مشارکت دهی، توسعه زیرساختها، مدیریت منابع آب، حمایت مالی، وضع قوانین و مقررات مناسب، سیاستگذاری، حمایت از تشکلهای محلی و آموزش- ترویج راهکارهای خشکسالی به عنوان مهمترین مؤلفه های تبیین کننده مدیریت بحران خشکسالی از دیدگاه کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی استان میباشند