فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در میان همه مخاطرات طبیعی در کشور، با توجه به آمارهای ثبت شده و مشاهدات، سیل از مخرب‌ترین آن‌ها بوده و بیشترین فراوانی وقوع را نیز دارا می‌باشد. سیلاب از جمله بلایای طبیعی شناخته شده می‌باشد که خسارت مالی و جانی فراوانی به همراه دارد. این پدیده با کمک شناسایی مناطق سیل‌خیز و مدیریت مناسب قابل کنترل می‌باشد. امروزه به دلیل تجاوز انسان‌ها به حریم رودخانه‌ها و نیز تغییر کاربری‌های زمین و یا تخریب پوشش‌های گیاهی، خسارات ناشی از وقوع سیل افزایش یافته است. این عوامل سبب می‌شوند تا علاوه بر افزایش خسارات جانی و مالی، خساراتی نظیر فرسایش خاک در بالادست و رسوب‌گذاری در پایین‌دست نیز به وجود آیند. در این پژوهش با استفاده از مدل‌سازی عامل مبنا در محیط شبیه‌سازی NetLogo مناطق مستعد سیل در شهرستان شوش شناسایی شد. مهم‌ترین ورودی به مدل توپوگرافی (مدل رقومی ارتفاعی) بوده و سپس با انجام رسترسازی بر روی منطقه و در نظر گرفتن بارندگی در هر سلول به‌عنوان یک عامل، شبیه‌سازی پویا و زمانمند انجام پذیرفت. نهایتاً با استفاده از تحلیل‌های مکانی در نرم‌افزار ArcGIS و مقایسه نتایج شبیه‌سازی با موقعیت شهرستان و نقشه‌های کاربری اراضی منطقه، علت‌های احتمالی وقوع سیل در این منطقه مورد بررسی قرار گرفت. مدل‌های عامل مبنا با استفاده از سیستم‌های اطلاعات مکانی (GIS) می‌توانند به‌عنوان راهکاری نوین برای حل مسائل مکانی مانند بحران‌های طبیعی، اثرات مخرب زیست‌محیطی و غیره باشند. در نهایت راهکارهای بازدارنده برای جلوگیری از وقوع سیلاب در این منطقه مطرح می‌شود.