رده‌شناسی زبان از منظر دستور نقشگرای نظام‌مند

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استاد زبان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22054/ls.2017.17347.1062
چکیده

دستور نقشگرای نظام‌­مند نظریه­‌ای است بسیار قوی و آن­قدر انعطاف‌­پذیر که به شاخه‌­های مطالعاتی بسیار متنوعی، از جمله رشد زبان در کودک، زبان‌شناسی آموزشی، زبان­‌شناسی رایانشی و زبان‌­شناسی بالینی ورود می­‌کند. یکی دیگر از کاربردهای پژوهشی نظریة یاد­شده «رده­‌شناسی زبان» است. شاخة مطالعاتی رده‌­شناسی زبان در چارچوب دستور نقشگرای نظام‌­مند را «رده­‌شناسی نقشگرای نظام‌­مند» یا به‌اختصار «رده‌شناسی نظام‌­مند» می­‌نامند. در این مقاله، تلاش کرده‌­ایم ضمن معرفی اجمالی کتاب «رده‌­شناسی زبان: منظری نقشگرا»، تصویری از رده­‌شناسی نظام‌­مند به دست دهیم. بدین‌منظور، ابتدا رویکردهای غالب در رده‌­شناسی زبان، یعنی رده‌­شناسی کل­‌گرا و رده‌شناسی جزءگرا، و نیز مطالعات انجام‌شده در چارچوب آن رویکردها را به‌اجمال مرور کرده­‌ایم. در ادامه، موازی با فصل­‌های کتاب «رده‌­شناسی زبان: منظری نقشگرا» به ذکر نکاتی کلیدی پیرامون رده‌­شناسی نظام­‌مند پرداخته‌­ایم. از آن جا که هدف اصلی رده‌­شناسی نظام­‌مند «دست­یابی به تعمیم‌هایی تجربی» است، بخش عمدة معرفی رده‌شناسی نظام‌­مند در این مقاله به تعمیم‌­های رده­‌شناختی و «رده‌­شناسی ترتیب واژه» اختصاص یافته است.